Trong năm 2025 vừa qua, bức tranh kinh tế-xã hội của Cà Mau đã có những điểm sáng rực rỡ, mà ở đó, dấu ấn của khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo thể hiện rõ nét hơn bao giờ hết. Từ những vuông tôm công nghệ cao ven biển đến các trung tâm hành chính công nơi thành thị, làn sóng thực hiện Nghị quyết 57 đang lan tỏa mạnh mẽ, thay đổi tư duy và cách làm của cả hệ thống chính trị.
Những “cú hích” từ các dự án triệu đô
Nếu như trước đây, nhắc đến Cà Mau là nhắc đến thế mạnh “rừng vàng, biển bạc” theo cách khai thác truyền thống, thì nay, tỉnh địa đầu cực Nam Tổ quốc đang định vị mình là “điểm sáng” về ứng dụng công nghệ cao trong nông nghiệp. Việc triển khai Nghị quyết 57 không nằm trên giấy mà đã được cụ thể hóa bằng những dự án tầm cỡ.
Tiêu biểu là dự án hợp tác giải trình tự gene cua Cà Mau với Trường Đại học Queensland (Úc) và Quỹ Vingroup, với tổng giá trị dự kiến lên tới 10 triệu USD. Đây không chỉ là một dự án nghiên cứu khoa học thuần túy mà là bước đi chiến lược để nâng tầm thương hiệu cua Cà Mau-một trong những sản phẩm chủ lực của tỉnh, thông qua việc chuẩn hóa nguồn giống và quy trình nuôi dựa trên dữ liệu di truyền.
Theo Tiến sĩ Nguyễn Phương Bắc, Giám đốc Sở khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau, bên cạnh giải trình tự gene cua Cà Mau, mô hình nuôi tôm công nghệ cao RAS-IMTA (tuần hoàn nước khép kín kết hợp đa loài) đang được nhân rộng với quy mô lên tới 1.500 ha. Đây là minh chứng rõ nét cho việc ứng dụng khoa học công nghệ để giải quyết bài toán môi trường và dịch bệnh, hướng tới phát triển bền vững cũng là một trong những trụ cột của Nghị quyết 57.
“Thay vì dàn trải nguồn lực, tỉnh đã chọn cách làm trọng tâm, trọng điểm, dồn lực cho các dự án mũi nhọn có khả năng tạo ra giá trị gia tăng cao và sức lan tỏa lớn”, Tiến sĩ Bắc chia sẻ.
Để hiện thực hóa hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, Cà Mau cũng vừa thành lập và ra mắt Trung tâm Khởi nghiệp và Đổi mới sáng tạo Cà Mau (CiNEC), tọa lạc tại phường Bạc Liêu, nơi được Cà Mau định vị là trung tâm đổi mới sáng tạo của tỉnh. Đây được kỳ vọng sẽ là “vườn ươm” cho các doanh nghiệp công nghệ, nơi kết nối các ý tưởng sáng tạo với các nguồn vốn đầu tư và chuyên gia quốc tế, tạo ra một làn sóng khởi nghiệp mạnh mẽ ngay trên vùng Đất Mũi-Cà Mau.
Từ “mệnh lệnh” hành chính đến lợi ích người dân
Song song với phát triển khoa học công nghệ, chuyển đổi số được Cà Mau xác định là động lực tăng trưởng bền vững và là nhiệm vụ chính trị quan trọng. Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân tỉnh Phạm Văn Thiều từng nhấn mạnh tại Chương trình hưởng ứng Ngày Chuyển đổi số quốc gia năm 2025: “Chuyển đổi số không chỉ là câu chuyện của công nghệ, mà là câu chuyện của tất cả chúng ta”.
Tư duy này đã được chuyển hóa thành hành động quyết liệt. Năm 2025, Cà Mau đã tập trung nguồn lực để nâng cấp, cải tạo trụ sở và trang thiết bị cho toàn bộ 64 Trung tâm Phục vụ hành chính công cấp xã, phường. Việc này không chỉ là chỉnh trang cơ sở vật chất mà là bước chuẩn bị hạ tầng thiết yếu để kết nối hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính của tỉnh với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, đất đai, y tế...
Kết quả bước đầu được thể hiện qua những con số biết nói: Ngành y tế và công an đã phối hợp tích hợp thành công gần 600.000 Sổ sức khỏe điện tử trên ứng dụng VNeID; hơn 240.000 tài khoản định danh điện tử được thu nhận…
“Những con số này cho thấy chuyển đổi số tại Cà Mau đã đi vào thực chất, phục vụ trực tiếp cho đời sống người dân, giúp giảm bớt thủ tục rườm rà và minh bạch hóa nền hành chính công”, đồng chí Nguyễn Minh Luân, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau, đánh giá.
Tuy nhiên, lãnh đạo tỉnh Cà Mau cũng thẳng thắn nhìn nhận những thách thức. Đó là hạ tầng số ở vùng sâu, vùng xa còn hạn chế; nguồn nhân lực chất lượng cao về công nghệ thông tin còn thiếu hụt… Nhưng với tinh thần “siết trách nhiệm”, Cà Mau đang nỗ lực từng ngày để không ai bị bỏ lại phía sau trong kỷ nguyên số.
Đột phá để tăng trưởng hai con số
Bước vào giai đoạn 2026-2030, Cà Mau đặt ra mục tiêu tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số kể từ năm 2026. Tại hội nghị tổng kết cuối năm 2025 vừa qua, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải đã yêu cầu các cấp, các ngành phải xây dựng kế hoạch trên tinh thần “quyết liệt, tiến công”, bám sát các nghị quyết của Trung ương, đặc biệt là các nghị quyết về đột phá chiến lược như Nghị quyết 57.
Theo đó, định hướng thực hiện Nghị quyết 57 trong giai đoạn tới của Cà Mau sẽ tập trung vào ba trụ cột chính. Thứ nhất, đẩy mạnh hợp tác quốc tế và thu hút tri thức. Theo Chương trình hành động của Tỉnh ủy, Cà Mau sẽ tăng cường tham gia các sự kiện, hội chợ công nghệ quốc tế để tìm kiếm cơ hội hợp tác, đồng thời có cơ chế đặc thù để thu hút các chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước đến làm việc.
Thứ hai, phát triển hạ tầng khoa học công nghệ gắn với kinh tế xanh. Các dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt bằng công nghệ hiện đại tại phường An Xuyên và xã Vĩnh Lợi đang kêu gọi đầu tư là những bước đi cụ thể trong việc ứng dụng công nghệ để giải quyết bài toán môi trường, hướng tới nền kinh tế tuần hoàn.
Sau cùng chính là việc lấy doanh nghiệp làm trung tâm của đổi mới sáng tạo. Theo đó, tỉnh sẽ tiếp tục tạo điều kiện thuận lợi nhất để các doanh nghiệp tiếp cận, nhận chuyển giao công nghệ tiên tiến từ nước ngoài, đồng thời khuyến khích doanh nghiệp địa phương đầu tư vào nghiên cứu và phát triển.
Nghị quyết 57 đã mở ra một chân trời mới cho Cà Mau. Với sự chỉ đạo quyết liệt của Tỉnh ủy, sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và sự hưởng ứng của người dân, doanh nghiệp, Cà Mau hoàn toàn có cơ sở để tin tưởng vào một tương lai phát triển nhanh, bền vững, trở thành cực tăng trưởng năng động trong khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.
Các thông số của Cà Mau trong giai đoạn đến năm 2030, tầm nhìn đến 2045 về đột phá khoa học công nghệ và chuyển đổi số: Nhân lực nghiên cứu khoa học và công nghệ toàn tỉnh tăng lên 400 cán bộ vào năm 2030, và 550 cán bộ vào năm 2045; Số lượng nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp tỉnh triển khai hàng năm đến năm 2030 từ 15%, và từ 30% vào năm 2045; Tỷ lệ kết quả khoa học và công nghệ được ứng dụng thực tiễn sau 12 tháng nghiệm thu đạt từ 60% vào năm 2030 và từ 90% vào năm 2045; Tỷ lệ phủ sóng 5G trên địa bàn đạt từ 40% vào năm 2030 và 100% vào năm 2045; Chi ngân sách hằng năm cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số tương đương 3% GRDP của tỉnh; Tỷ lệ doanh nghiệp có hoạt động đổi mới sáng tạo từ 40% vào năm 2030 và từ 70% vào năm 2045; Tỷ lệ sử dụng dịch vụ công trực tuyến của người dân và doanh nghiệp đạt 100% từ năm 2030; Quy mô kinh tế số đạt 20% GRDP vào năm 2030 và 35% vào năm 2045…
