Cắt giảm nhiều thủ tục rườm rà
Trong suốt thời gian qua, công tác cải cách hành chính, đặc biệt là cải cách thủ tục hành chính, luôn được Thành phố xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn trực tiếp với mục tiêu nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước. Thường trực Thành ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân Thành phố luôn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo quyết liệt công tác này và đưa vào chương trình giám sát, đánh giá thường xuyên của từng cấp, từng ngành, từng đơn vị.
Thành phố đã thực hiện sắp xếp tổ chức chính quyền địa phương theo mô hình hai cấp, lãnh đạo thành phố cũng như hệ thống chính trị các cấp đã triển khai rất tập trung và trách nhiệm các nhiệm vụ, giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả cải cách hành chính, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của người dân và cộng đồng doanh nghiệp. Tính đến thời điểm này, thành phố đã cắt giảm 30% thủ tục hành chính, trước thời hạn đặt ra. Hiện 100% thủ tục hành chính của thành phố không phụ thuộc địa giới hành chính; 100% thủ tục hành chính thực hiện trên môi trường mạng. Việc thành lập và vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố vừa qua là minh chứng cho những nỗ lực của thành phố trong việc chuyển đổi phương thức quản lý từ hành chính sang phục vụ.
Theo Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Mạnh Cường, việc thành lập và đưa vào hoạt động Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố có ý nghĩa đặc biệt quan trọng, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ của thành phố trong việc thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố nhiệm kỳ 2025-2030, hướng tới Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV. Có thể khẳng định rằng, đây không chỉ là sự thay đổi về mô hình tổ chức, mà còn là bước chuyển căn bản trong tư duy quản lý và phương thức phục vụ, khẳng định rõ quan điểm nhất quán của thành phố: lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm, lấy sự hài lòng làm thước đo đánh giá chất lượng hoạt động của bộ máy hành chính nhà nước.
Bên cạnh việc cắt giảm thủ tục hành chính rườm rà, đơn giản hóa thủ tục hành chính để đáp ứng yêu cầu của người dân, doanh nghiệp tạo thuận lợi hơn cũng như giảm chi phí trong việc thực hiện các thủ tục hành chính, thành phố cũng quan tâm cải cách thái độ phục vụ, chuyển từ tư duy quản lý sang tư duy phục vụ doanh nghiệp. Thành phố luôn xác định cải cách hành chính là khâu đột phá. Các thủ tục hành chính được đơn giản hóa, quy trình thực hiện được rút ngắn cũng sẽ là lợi thế, tạo môi trường đầu tư tốt để hấp dẫn các nhà đầu tư nhất là các doanh nghiệp, tập đoàn kinh tế lớn. Chia sẻ về nội dung này, Ủy viên Trung ương Đảng, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được khẳng định chính quyền sẽ đồng hành cùng doanh nghiệp và bảo vệ quyền lợi và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư, giải quyết nhanh, đồng bộ các vướng mắc của doanh nghiệp. Thành phố Hồ Chí Minh đã cắt giảm 435 thủ tục hành chính có liên quan đến hoạt động sản xuất kinh doanh, đơn giản hóa 441 thủ tục hành chính.
Hiện đại hóa nền hành chính công
Cải cách hành chính ở thành phố không dừng lại ở rút ngắn thời gian hay cắt giảm giấy tờ, mà còn gắn liền với tiến trình hiện đại hóa. Thành phố công khai, minh bạch các thủ tục trên Cổng Dịch vụ công quốc gia và Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính, giúp người dân và doanh nghiệp dễ dàng tra cứu, theo dõi. Ðặc biệt, dịch vụ công trực tuyến toàn trình và liên thông đã đem lại bước tiến lớn. Người dân có thể nộp hồ sơ, theo dõi tiến độ và nhận kết quả trực tuyến, không còn phụ thuộc vào địa giới hành chính. Cùng với đó, thành phố còn đẩy mạnh ứng dụng dữ liệu số trong xác minh, xử lý hồ sơ. Cơ sở dữ liệu hộ tịch điện tử liên thông với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho phép xác minh thông tin nhanh chóng, giảm sự phiền hà, trùng lặp giấy tờ.
Tại nhiều phường, xã, đặc khu trên địa bàn đã ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin vào hoạt động hàng ngày. Bà Vương Thanh Liễu, Chủ tịch Ủy ban nhân dân Phường Bình Tiên cho biết, được kế thừa từ đơn vị hành chính cũ, Phường Bình Tiên tiếp tục thực hiện mô hình Trung tâm phục vụ hành chính công “hiện đại, phục vụ”. Phường đã triển khai hệ thống giải pháp công nghệ tự động cảnh báo khi có khách hàng chờ lâu và tự động cảnh báo khi có khách hàng có biểu hiện không hài lòng. Qua đó, giúp cho cán bộ công chức kịp thời phối hợp phòng chuyên môn tăng cường nhân tại bộ phận phát sinh nhiều khách hàng, bảo đảm giải quyết thủ tục hành chính công kịp thời. Hệ thống camera ghi âm và ghi hình từng quầy tiếp dân, giám sát toàn bộ quá trình tiếp công dân giải quyết yêu cầu thủ tục hành chính của dân. Dữ liệu được lưu trữ tại hệ thống trung tâm, được trung tâm phục vụ hành chính công giám sát, theo dõi thường xuyên và khi có phản ánh của người dân sẽ được truy xuất để làm cơ sở kiểm tra, xử lý. Bên cạnh đó, phường còn triển khai hệ thống Camera đánh giá chất lượng phục vụ ứng dụng trí tuệ nhân tạo AI (thí điểm tại quầy lĩnh vực xây dựng và hộ tịch). Hệ thống đánh giá dựa trên biểu cảm của người dân, khi khách hàng có biểu hiện không hài lòng thì hệ thống sẽ cảnh báo ngay lập tức tới lãnh đạo Trung tâm phục vụ hành chính công và thủ trưởng đơn vị chuyên môn để kịp thời xử lý. Phường Bình Tiên cũng tiếp tục thực hiện mô hình “ATM hồ sơ 24/7” trả hồ sơ trong và ngoài giờ hành chính, góp phần giảm tải áp lực cho cán bộ công chức đồng thời tạo thuận lợi cho người dân, không phụ thuộc vào giờ làm việc.
Tại phường An Khánh, nơi có dân số đông và khối lượng hồ sơ cần giải quyết lớn, ông Nguyễn Xuân Quỳnh, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân phường, kiêm Giám đốc Trung tâm cho biết, để đáp ứng yêu cầu công việc, phường đã đầu tư hệ thống máy tính cấu hình cao, đường truyền internet mạnh, bố trí thêm máy tính để người dân tự thao tác khi cần nộp hồ sơ trực tuyến. Điểm đáng chú ý phường đã đưa vào sử dụng hai robot hỗ trợ. “Robot giúp hướng dẫn lấy số thứ tự, tra cứu thông tin, tiếp nhận kiến nghị, trả lời câu hỏi về thủ tục, thậm chí phục vụ nước, bánh cho người dân. Nhờ vậy, cán bộ có thêm thời gian xử lý chuyên môn”, ông Quỳnh chia sẻ. Thời gian tới, phường đẩy mạnh ứng dụng thêm trí tuệ nhân tạo (AI) để tối ưu quy trình, đồng thời phát triển phần mềm quản lý phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Có thể nói, cải cách hành chính không chỉ là cắt bỏ thủ tục, mà còn là quá trình đổi mới tư duy, xây dựng văn hóa phục vụ trong từng cán bộ, công chức. Chỉ khi chính quyền thực sự đồng hành cùng người dân, doanh nghiệp, những mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội mới có thể hiện thực hóa bền vững. Trong bối cảnh hội nhập và chuyển đổi số toàn cầu, việc xây dựng nền hành chính “phục vụ-đồng hành” không còn là lựa chọn, mà là yêu cầu tất yếu nhất là đối với một thành phố phát triển nhanh, mạnh như Thành phố Hồ Chí Minh. Những bước tiến trong cắt giảm thủ tục, hiện đại hóa quy trình, hoàn thiện thể chế và nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ cho thấy quyết tâm của thành phố trong đổi mới phương thức quản trị. Ðó cũng là thước đo hiệu quả, là căn cứ để xây dựng lòng tin, củng cố sự đồng thuận xã hội.

