Góp phần nâng tầm vị thế của thành phố

Theo Báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Đảng bộ thành phố khóa X, hoạt động đối ngoại đã được thực hiện đồng bộ trên cả 3 kênh: đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân, lan tỏa trong các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, thông tin tuyên truyền và công tác người Việt Nam ở nước ngoài.

Cụ thể, đối với kênh đối ngoại Đảng, trong 5 năm qua, công tác đối ngoại của thành phố tiếp tục bám sát đường lối đối ngoại của Đảng: độc lập, tự chủ, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa dạng hóa, đa phương hóa, chủ động, tích cực hội nhập quốc tế vì lợi ích quốc gia, dân tộc. Thành phố đã thể hiện rõ vai trò tiên phong trong thực thi đường lối đối ngoại của Trung ương ở cấp địa phương.

Đối với kênh ngoại giao Nhà nước tại thành phố không ngừng phát triển cả về lượng và chất. Thành phố duy trì quan hệ hữu nghị với nhiều địa phương trên thế giới, tham gia tích cực các cơ chế hợp tác đa phương như: Mạng lưới thành phố lớn C40, Mạng lưới đô thị thông minh ASEAN, Diễn đàn đô thị thế giới (WUF). Thông qua đó, thành phố học hỏi kinh nghiệm về quy hoạch, chống ngập, phát triển đô thị bền vững, thích ứng biến đổi khí hậu, góp phần nâng cao năng lực quản trị đô thị hiện đại. Thành phố đã chủ động kết nối, ký kết hợp tác với các địa phương thuộc những quốc gia là đối tác chiến lược của Việt Nam và tổ chức hàng trăm cuộc xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch, thành phố từng bước khẳng định vai trò đầu tàu trong hội nhập quốc tế cấp địa phương. Bên cạnh đó, thành phố tổ chức và đăng cai nhiều sự kiện đối ngoại tầm quốc tế như Diễn đàn Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh, Đối thoại Hữu nghị, các hội nghị hợp tác chuyên đề với địa phương và tổ chức quốc tế. Tính đến nay, Thành phố Hồ Chí Minh đã thiết lập quan hệ hữu nghị với 86 địa phương trên toàn thế giới; triển khai nhiều chương trình hợp tác thực chất với các đối tác chiến lược như Mỹ, Nhật Bản, Hàn Quốc, châu Âu và ASEAN.

Song song với hai kênh ngoại giao trên, đối ngoại nhân dân cũng được xem là kênh ngoại giao quan trọng của thành phố. Trong 5 năm gần đây, ngoại giao nhân dân được thành phố triển khai sôi nổi, hiệu quả, là cầu nối góp phần củng cố quan hệ hữu nghị giữa nhân dân Việt Nam và các nước trên thế giới.

Ông Phạm Dứt Điểm, Quyền Giám đốc Sở Ngoại vụ Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, có thể nói những dấu ấn đối ngoại nổi bật trong nhiệm kỳ qua đã định vị rõ tầm vóc của Thành phố Hồ Chí Minh - một đô thị toàn cầu đang vươn mình mạnh mẽ, vừa là điểm đến đầu tư hấp dẫn, vừa là cầu nối hữu nghị, hợp tác giữa Việt Nam và cộng đồng quốc tế. Việc thành phố chủ động tổ chức các sự kiện quốc tế và triển khai các sáng kiến hợp tác mới đã tạo dựng hình ảnh về một đô thị cởi mở, trách nhiệm và tiên phong trong giải quyết các vấn đề toàn cầu. Điều này giúp thành phố nâng cao tiếng nói, gia tăng uy tín, đồng thời mở rộng vai trò là cầu nối giữa Việt Nam với các nền kinh tế, các tổ chức quốc tế và các phong trào nhân dân tiến bộ trên thế giới. Đặc biệt, các hoạt động ngoại giao đã góp phần thu hút mạnh mẽ dòng vốn FDI, nhất là vào những lĩnh vực thành phố ưu tiên như công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, tài chính, y tế, giáo dục. Nhiều dự án hợp tác cụ thể đã ra đời từ các diễn đàn và chương trình xúc tiến của thành phố.

Từ đối ngoại “giao lưu, hữu nghị” sang đối ngoại “tạo động lực phát triển”

Bước vào nhiệm kỳ 2025-2030, Dự thảo Văn kiện Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh xác định rõ đối ngoại là trụ cột chiến lược, gắn với khát vọng phát triển và tầm nhìn dài hạn đến 2045. Thành phố Hồ Chí Minh đặt mục tiêu nâng cao vị thế quốc tế, phấn đấu đến năm 2030 trở thành đô thị thông minh, văn minh, hiện đại, có vị thế nổi bật trong Đông Nam Á về kinh tế, tài chính, thương mại, giáo dục, y tế và khoa học-công nghệ, đồng thời hướng tới nằm trong tốp 100 thành phố đáng sống nhất thế giới. Tầm nhìn đến năm 2045 là xây dựng thành phố trở thành trung tâm lớn của châu Á, một đô thị toàn cầu xanh, hấp dẫn, đáng sống.

Cùng với đó, trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh vừa mở rộng địa giới hành chính sau sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu, thành phố xác định việc triển khai Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị về hội nhập quốc tế trong tình hình mới là kim chỉ nam để nâng tầm công tác hội nhập quốc tế của thành phố.

Theo ông Phạm Dứt Điểm, thành phố sẽ “khai thác” ngoại giao theo tư duy từ đối ngoại “giao lưu, hữu nghị” sang đối ngoại “tạo động lực phát triển” để đưa ngoại giao thành lực kéo thực chất cho tăng trưởng và hội nhập quốc tế. Nghị quyết 59 nhấn mạnh “ngoại giao kinh tế là ưu tiên của ưu tiên” trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Với Thành phố Hồ Chí Minh, địa phương đang thực hiện chiến lược phát triển kép là kinh tế xanh và kinh tế số thì ngoại giao kinh tế sẽ tiếp tục là trụ cột then chốt để mở đường, tạo đột phá.

Để hiện thực hóa tầm nhìn và triển khai có hiệu quả Nghị quyết 59 của Bộ Chính trị, Thành phố Hồ Chí Minh xác định đối ngoại và hội nhập quốc tế là giải pháp then chốt, mở đường cho thu hút nguồn lực, chuyển giao công nghệ và phát triển sáng tạo, gắn kết chặt chẽ đối ngoại với phát triển kinh tế-xã hội. Ngoại giao trở thành kênh huy động nguồn lực mạnh mẽ để phát triển các cực tăng trưởng mới, thu hút đầu tư vào những lĩnh vực mũi nhọn như trung tâm tài chính quốc tế, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, kinh tế số, kinh tế xanh và logistics. Cùng với đó, phát huy lợi thế đối ngoại địa phương với tầm vóc mới. Thành phố sẽ mở rộng hợp tác không chỉ trên nền tảng 86 địa phương kết nghĩa, mà còn gắn kết với các địa phương trong vùng để tạo sức mạnh tổng hợp, xây dựng hình ảnh Thành phố Hồ Chí Minh là một cực phát triển có tính liên vùng, có khả năng kết nối sâu hơn với các trung tâm quốc tế. Thành phố sẽ mở rộng thị trường, kết nối vào chuỗi sản xuất toàn cầu, tăng sức hút đầu tư chất lượng cao, trọng dụng nhân tài và chuyên gia quốc tế để phát triển hệ sinh thái công nghiệp công nghệ cao, kinh tế số và kinh tế xanh. Đồng thời tận dụng tối đa các cơ chế và chính sách đặc thù mà Trung ương ban hành cho thành phố sau sắp xếp hành chính, đưa lợi thế địa lý, dân số và nguồn lực trở thành đòn bẩy cho hội nhập. Bên cạnh đó, đội ngũ cán bộ đối ngoại sẽ được đào tạo chuyên nghiệp, am hiểu luật pháp và văn hóa quốc tế, đủ năng lực đàm phán, xúc tiến và quảng bá ở tầm khu vực. Thành phố cũng sẽ đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý và xúc tiến, xây dựng hình ảnh một nền ngoại giao vừa hiện đại vừa gần gũi với người dân và doanh nghiệp.