Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 đặt ra mục tiêu phát triển cho 5 năm tới là: “ Xây dựng Đảng bộ và hệ thống chính trị thành phố trong sạch, vững mạnh; tiếp tục hoàn thiện mô hình về tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị; phát huy truyền thống đoàn kết, năng động, nghĩa tình, sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, tiên phong vì cả nước, cùng cả nước bước vào kỷ nguyên phát triển mới. Huy động mọi nguồn lực, khai thác hiệu quả các tiềm năng, lợi thế, vị trí chiến lược và hiệu quả phát triển khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số nhằm thúc đẩy kinh tế - xã hội phát triển nhanh, bền vững, hướng tới 100 năm thành lập Đảng (2030), Thành phố trở thành một đô thị văn minh, hiện đại, trung tâm đổi mới sáng tạo, năng động, hội nhập, đi đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, có vị trí nổi trội ở khu vực Đông Nam Á, Thành phố nằm trong nhóm 100 thành phố toàn cầu, đáng sống và có hệ sinh thái đổi mới sáng tạo của thế giới, thuộc nhóm thu nhập cao. Tầm nhìn đến 100 năm thành lập nước (2045) nằm trong nhóm 100 thành phố có chất lượng sống tốt nhất thế giới, xứng tầm siêu đô thị quốc tế của Đông Nam Á, là trung tâm kinh tế, tài chính, du lịch, dịch vụ, giáo dục, y tế của Châu Á, điểm đến hấp dẫn toàn cầu, kinh tế, văn hóa, xã hội phát triển đặc sắc, bền vững, chất lượng sống cao, hội nhập quốc tế sâu rộng”.
Để triển khai mục tiêu này, thành phố đã đưa ra 3 chương trình trọng điểm, đột phá trong đó, phát triển nguồn nhân lực là một trong ba chương trình quan trọng này.
Nghị quyết cũng đã chỉ rõ những nội dung cơ bản của chương trình đột phá về phát triển nguồn nhân lực. Cụ thể, trước hết đó là phải thúc đẩy đổi mới toàn diện và thực chất hệ thống giáo dục-đào tạo theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế. Thứ hai là triển khai phát triển và ứng dụng công nghệ số, trí tuệ nhân tạo trong giáo dục, đẩy mạnh phương thức giáo dục tích hợp, phổ cập năng lực tiếng Anh. Thứ ba là bảo đảm số lượng phòng học trên dân số trong độ tuổi đi học (ít nhất 300 phòng học/10.000 dân, trong độ tuổi đi học từ 3 đến 18 tuổi), hướng tới 100% trẻ em trong độ tuổi đến trường đều được đi học. Thứ tư là thực hiện cơ chế, chính sách đặc thù nhằm đào tạo, thu hút, đãi ngộ và giữ chân nhân tài trong các lĩnh vực then chốt. Thứ năm là xây dựng hệ sinh thái đào tạo-nghiên cứu-khởi nghiệp đạt chuẩn quốc tế. Thứ sáu là phát triển giáo dục nghề nghiệp gắn với chuyển đổi số và thị trường lao động; hình thành một số cơ sở giáo dục nghề nghiệp, ngành, nghề đào tạo trình độ tương đương khu vực và thế giới. Thứ bảy là quy hoạch phát triển quỹ đất phục vụ giáo dục đại học. Cùng với đó, thành phố cũng xác định sẽ nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục, mở rộng chương trình trao đổi giảng viên quốc tế và phát huy vai trò của chuyên gia, nhà khoa học trong tư vấn và hoạch định chính sách giáo dục-đào tạo thành phố. Song song đó là phải đẩy mạnh ứng dụng mô hình quản trị hiện đại, xây dựng hệ thống KPI công vụ, gắn trách nhiệm cá nhân với kết quả đầu ra; thực hiện luân chuyển, bố trí cán bộ gắn với chiến lược phát triển từng lĩnh vực, từng địa bàn.
Trong nhiệm kỳ 2020-2025, Thành phố Hồ Chí Minh đã triển khai nhiều mô hình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ gắn với thực tiễn; khuyến khích nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo; phát triển mạng lưới nhân tài trẻ. Những kết quả đó là tiền đề quan trọng để bước vào giai đoạn mới, nơi yêu cầu về chất lượng nguồn nhân lực được đặt ở tầm cao hơn, sâu hơn, toàn diện hơn.
Theo các chuyên gia, nguồn nhân lực là điều kiện tiên quyết để thành phố cơ cấu lại kinh tế theo hướng lấy khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo làm động lực chủ yếu. Phát triển nguồn nhân lực không đơn thuần là đào tạo kỹ năng nghề nghiệp, mà là xây dựng thế hệ công dân đô thị mới, có tri thức, kỷ luật, trách nhiệm và khả năng thích ứng với nền kinh tế tri thức, kinh tế số và hội nhập quốc tế. Điều này cũng đã được thể hiện rất rõ trong Nghị quyết Đại hội Đảng bộ thành phố khi xác định, trong giai đoạn tiếp theo, thành phố sẽ tập trung phát triển nguồn nhân lực trong các ngành mũi nhọn khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, kinh tế xanh và quản trị đô thị hiện đại. Thành phố chú trọng đào tạo đội ngũ chuyên gia, kỹ sư, công nhân lành nghề, đồng thời đầu tư cho lĩnh vực giáo dục-đào tạo và nghiên cứu khoa học, xem đây là đầu tư chiến lược cho tương lai.
Trên thực tế, Thành phố Hồ Chí Minh đang tập trung phát triển các ngành công nghệ mũi nhọn, có tiềm năng và lợi thế cạnh tranh gồm: Bán dẫn, vi mạch; Trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, an ninh mạng; Công nghệ lượng tử, công nghệ không gian; Công nghệ sinh học, dược phẩm cao cấp, y sinh; Sản xuất thông minh, vật liệu mới, năng lượng sạch. Song song đó là các trụ cột dịch vụ giá trị gia tăng cao như tài chính quốc tế, logistics hiện đại, đô thị thông minh, công nghiệp sáng tạo, giáo dục, y tế và khoa học. Việc phát triển các lĩnh vực này cũng đã đặt ra nhu cầu rất lớn về nguồn nhân lực chất lượng cao cho các ngành nêu trên. Do đó, ưu tiên số 1 của thành phố trong giai đoạn tới là hoàn thiện thể chế và cơ chế đặc thù để thu hút, giữ chân nhân tài, thông qua cơ chế tuyển dụng linh hoạt, đãi ngộ tương xứng và môi trường sống, làm việc thuận lợi cho chuyên gia và các nhân lực chất lượng cao.
Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Hoàng Ngân, Đại biểu Quốc hội Thành phố Hồ Chí Minh cho biết, trụ cột đầu tiên phải là công nghiệp công nghệ cao. Công nghiệp đó phải do các doanh nghiệp trong nước nắm vai trò chủ động và điều kiện để thu hút các nhà đầu tư nước ngoài phải ưu tiên công nghệ cao. Hiện nay, chính quyền Thành phố Hồ Chí Minh đang tiếp tục vận dụng các Nghị quyết của Trung ương để triển khai nhiều chính sách thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao, như việc giảm thuế thu nhập cho các cá nhân, doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực công nghệ, đổi mới sáng tạo; chi lương tháng lãnh đạo khoa học công nghệ đến 120 triệu đồng…
Với Thành phố Hồ Chí Minh, đầu tàu kinh tế của cả nước, là trung tâm lớn về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của Việt Nam, đóng vai trò hạt nhân, tạo động lực phát triển lan tỏa, hướng tới trở thành trung tâm quốc tế, tập trung vào các ngành dịch vụ số, kinh tế xanh, bài toán nâng cao chất lượng nguồn nhân lực đang được đặt ra cấp thiết, là động lực then chốt cho phát triển thành phố trong giai đoạn mới. Thành phố đang xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm thu hút và giữ chân nhân tài. Trong đó, tạo ra môi trường làm việc năng động, cơ hội phát huy năng lực và ghi nhận tinh thần cống hiến được xem là yếu tố then chốt. Việc chủ động đi trước, đặt đột phá về nguồn nhân lực cho thấy quyết tâm của Thành phố Hồ Chí Minh trong việc chuẩn bị nền tảng cho giai đoạn phát triển mới, đồng thời đóng góp thực tiễn quan trọng vào quá trình xây dựng các định hướng lớn của đất nước trong thời gian tới.
