Từ lợi thế tự nhiên đến con số "biết nói"

Sau hơn 5 năm thực hiện Nghị quyết số 36-NQ/TW ngày 22/10/2018, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa XII) về Chiến lược phát triển bền vững kinh tế biển Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, tỉnh An Giang gặt hái thành tựu ấn tượng. Hiện, kinh tế biển chiếm 80% GRDP toàn tỉnh. Thu nhập bình quân đầu người tại khu vực ven biển cao gấp 1,25 lần so với mức trung bình chung của tỉnh.

Du lịch hiện là ngành kinh tế mũi nhọn, là “thỏi nam châm” thu hút vốn đầu tư. Với 317 dự án đầu tư, tổng số vốn hơn 408.000 tỷ đồng, An Giang đang biến những bãi cát trắng, làn nước trong xanh, những hòn đảo hoang sơ thành lợi nhuận, giải quyết bài toán việc làm cho người lao động. Đặc khu Phú Quốc hiện chiếm tới 86% số dự án, khẳng định vị thế trung tâm du lịch tầm cỡ quốc tế. Giám đốc Sở Du lịch Bùi Quốc Thái cho biết, năm 2025 tỉnh đón hơn 24 triệu lượt khách, trong đó hơn 1,9 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ du lịch gần 68.000 tỷ đồng. Riêng Phú Quốc đón khoảng 8,1 triệu lượt khách, trong đó 1,8 triệu lượt khách quốc tế, tổng thu từ du lịch gần 44.000 tỷ đồng. Số lao động trong ngành du lịch toàn tỉnh là khoảng 16.000 người; lao động qua đào tạo về du lịch đạt khoảng 63,4%.

Một điểm sáng về kinh tế biển ở An Giang là sự thay đổi tư duy trong ngành thủy sản. Năm 2025, sản lượng thủy sản ước đạt gần 1,6 triệu tấn (khai thác 422.300 tấn và nuôi trồng hơn 1,1 triệu tấn). Chế biến, xuất khẩu thủy sản phát triển hằng năm cả về sản lượng và giá trị; kim ngạch xuất khẩu thủy sản của tỉnh giai đoạn 2019-2024 đạt 1,4 triệu USD, tăng trưởng bình quân 2%/năm. Tỉnh quyết liệt ngăn chặn, giảm và loại bỏ khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định để hướng đến nghề cá có trách nhiệm.

Nằm bên bờ biển tây, các khu-cụm công nghiệp, khu đô thị ven biển động lực như: Rạch Giá, Hà Tiên, Phú Quốc, Kiên Lương… được xây dựng, dần hoàn thiện. Đến nay, các khu, cụm công nghiệp đã thu hút được 28 dự án đầu tư, tổng vốn đăng ký hơn 8.000 tỷ đồng. Trong đó, 20 dự án đi vào hoạt động sản xuất, kinh doanh; các khu, cụm công nghiệp giải quyết việc làm cho khoảng 13.000 lao động.

Tuyến đường dây 220kV vượt biển dài hơn 80km đưa điện lưới quốc gia ra Phú Quốc là một kỳ tích, tạo tiền đề cho công nghiệp và dịch vụ phát triển. Các xã, phường, đặc khu hiện giờ đã có điện, trong đó đảo Phú Quốc và 6/9 đảo nhỏ đã có lưới điện quốc gia; ba hòn đảo: An Sơn, Nam Du và Thổ Châu được cấp điện từ các trạm phát điện diesel. Ngày 20/12/2025 vừa qua, công trình trạm biến áp 220kV Phú Quốc, mức đầu tư gần 900 tỷ đồng khởi công bảo đảm cấp điện an toàn, tin cậy cho Phú Quốc và đặc biệt là cho Tuần lễ cấp cao APEC 2027.

Hướng tới tương lai xanh và bền vững

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải khẳng định: Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, là trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia; đặc khu Phú Quốc đạt tầm cỡ quốc tế; Rạch Giá là trung tâm chính trị-hành chính, thương mại-dịch vụ, tổng hợp và chuyên ngành; vùng tứ giác Long Xuyên-Châu Đốc-Rạch Giá-Hà Tiên là động lực phát triển công nghiệp, logistics và du lịch văn hóa, sinh thái, trung tâm nghiên cứu phát triển giống và sản xuất nông nghiệp, thủy sản, dược liệu ứng dụng công nghệ cao.

Tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 trở thành tỉnh phát triển khá của cả nước, là trung tâm kinh tế biển mạnh của quốc gia; đặc khu Phú Quốc đạt tầm cỡ quốc tế; Rạch Giá là trung tâm chính trị-hành chính, thương mại-dịch vụ, tổng hợp và chuyên ngành; vùng tứ giác Long Xuyên-Châu Đốc-Rạch Giá-Hà Tiên là động lực phát triển công nghiệp, logistics và du lịch văn hóa, sinh thái, trung tâm nghiên cứu phát triển giống và sản xuất nông nghiệp, thủy sản, dược liệu ứng dụng công nghệ cao.

Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy An Giang Nguyễn Tiến Hải

Các chuyên gia, nhà khoa học cho rằng, nền tảng kinh tế của tỉnh cần được xây dựng trên ba mối liên kết: Chiến lược “tam ngư” (ngư nghiệp-ngư dân-ngư trường), tam trụ kinh tế biển (du lịch-đô thị biển-dịch vụ tổng hợp) và tam giác phát triển (Phú Quốc-Rạch Giá-Hà Tiên). Nếu Phú Quốc đẩy mạnh loại hình du lịch-tài chính, Rạch Giá phát triển thương mại-xây dựng trung tâm hành chính của tỉnh thì Hà Tiên đẩy mạnh loại hình du lịch di sản, trung tâm logistics khu vực.

Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh An Giang Lê Hữu Toàn cho biết, tỉnh đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển 14.000 lồng nuôi biển, trong đó có 6.600 lồng nuôi công nghệ cao. Hiện nay, 5 doanh nghiệp được tỉnh chấp thuận chủ trương thực hiện dự án nuôi biển quy mô gần 3.000ha, vốn gần 1.200 tỷ đồng, sản lượng dự kiến đạt hơn 73.000 tấn.

Để giải quyết những hạn chế và đón đầu xu thế, An Giang không chỉ dựa vào du lịch và thủy sản mà hướng tới các ngành kinh tế biển mới nổi như: khai thác dược liệu biển, nuôi chim yến, công nghệ sinh học biển và đặc biệt là năng lượng tái tạo từ sóng và gió. Tỉnh sẽ xây dựng mô hình “Tích hợp cảng biển-cảng cá-trung tâm logistics-vùng sản xuất”, trong đó, ưu tiên nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Phú Quốc và các tuyến cáp treo nối các đảo như Nam Du-Hòn Sơn để tăng trải nghiệm cho khách du lịch.