Xã Tràm Chim được thành lập trên cơ sở sáp nhập thị trấn Tràm Chim và xã Tân Công Sính (huyện Tam Nông cũ). Trong nhiệm kỳ, Đảng bộ và nhân dân xã Tràm Chim đạt nhiều kết quả nổi bật.
Đáng chú ý, du lịch gắn với Vườn quốc gia Tràm Chim từng bước trở thành lợi thế cạnh tranh, với hệ thống sản phẩm ngày càng đa dạng. Vườn triển khai nhiều hoạt động như tham quan hệ sinh thái vùng đất ngập nước, trải nghiệm mùa nước nổi, ẩm thực bản địa… góp phần quảng bá hình ảnh địa phương và tạo thêm sinh kế cho người dân vùng đệm.
Dân số trong vùng đệm Vườn quốc gia Tràm Chim phân bố không đều, đa số tập trung ở ven các trục lộ giao thông thủy (dọc hai bên bờ kênh). Càng vào sâu trong đồng, dân số càng giảm rõ rệt vì điều kiện nước sinh hoạt và hệ thống giao thông nông thôn trong khu vực.
Công tác chuyển đổi sinh kế của những hộ dân này gặp rất nhiều khó khăn do phần lớn không có đất nông nghiệp và trình độ học vấn thấp. Bên cạnh đó, một số hộ nghèo còn trông chờ vào sự hỗ trợ của Nhà nước, chưa quyết tâm, tự thân vận động vươn lên thoát nghèo.
Giám đốc Vườn quốc gia Tràm Chim Nguyễn Văn Lâm cho biết, Vườn quốc gia là một mẫu chuẩn sinh thái đất ngập nước tiêu biểu của vùng Đồng Tháp Mười ở Đồng bằng sông Cửu Long, là một trong những nơi có tầm quan trọng về sinh thái và đa dạng sinh học với tổng diện tích vùng lõi 7.313 ha.
Vườn quốc gia Tràm Chim được công nhận là khu Ramsar thứ 4 của Việt Nam và thứ 2.000 của thế giới vào năm 2012, trở thành một trong những vùng đất ngập nước có tầm quan trọng quốc tế trong việc bảo tồn sinh cảnh của các loài chim nước. Đa dạng sinh học ở Vườn quốc gia Tràm Chim khá cao.
Tuy nhiên, sự suy giảm đa dạng sinh học của các nhóm loài như lưỡng cư-bò sát, thú, cá và chim đang trong tình trạng đáng báo động; nguyên nhân do hoạt động săn bắt trái phép khó kiểm soát. Kết quả năm 2022 ghi nhận, có 86,7% người dân được khảo sát đánh giá sản lượng thủy sản hiện nay giảm từ 50-80%.
Biến đổi khí hậu, đánh bắt bằng xung điện, trong đó có việc khai thác quá mức cũng góp phần làm nguồn lợi thủy sản khu vực vùng đệm Vườn quốc gia suy giảm trầm trọng.
Trước thực trạng trên, Hội Nông dân tỉnh Đồng Tháp đã triển khai Dự án “Nâng cao nhận thức và phát triển du lịch trải nghiệm cho các hộ dân tại vùng đệm Vườn quốc gia Tràm Chim, tỉnh Đồng Tháp” (Dự án).
Thông qua mô hình phát triển du lịch trải nghiệm vừa góp phần giảm nghèo, ổn định cuộc sống cho cộng đồng cư dân sinh sống tại vùng đệm Vườn quốc gia Tràm Chim, vừa tăng khả năng chống chịu, phục hồi trước những tác động bên ngoài, vừa ít gây ảnh hưởng đến các nguồn tài nguyên thiên nhiên và chất lượng môi trường vùng lõi Vườn quốc gia.
Dự án đề ra mục tiêu giải quyết mâu thuẫn giữa sinh kế và bảo tồn bằng cách tìm kiếm và phát triển các mô hình sinh kế bền vững, ít gây ảnh hưởng đến nguồn tài nguyên Vườn quốc gia.
Từ năm 2025-2026, Dự án được triển khai tại ba xã, gồm: Tràm Chim, Tam Nông, Phú Thọ (trong đó trọng tâm là xã Tràm Chim) với ba mô hình phát triển sinh kế, như: Dỡ chà cá (thủy sản truyền thống); khai thác và kiểm soát chuột bằng chất chà chuột; sản xuất giống và nuôi cá linh thương phẩm.
Cả ba mô hình đều kết hợp du lịch trải nghiệm và học tập cộng đồng. Các mô hình đều tạo việc làm phù hợp với điều kiện kinh tế, kinh nghiệm của hộ dân, giúp người dân bản địa tăng thu nhập, nâng cao nhận thức về giá trị đa dạng sinh học, môi trường sinh thái tại Vườn quốc gia.
Ông Đào Văn Sử, nông dân ngụ ấp 4, xã Tràm Chim đang thực hiện mô hình nuôi cá linh thương phẩm chia sẻ: “Tôi rất vui mừng khi có mô hình được chọn tham gia dự án, tạo điều kiện cho chúng tôi có việc làm ổn định, nâng cao thu nhập kinh tế gia đình. Tôi sẽ tiếp tục xây dựng mô hình hoạt động thật hiệu quả và chia sẻ cách làm cho bà con chung quanh”.
Bước vào nhiệm kỳ 2025-2030, xã Tràm Chim tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, tinh thần đổi mới, khắc phục hạn chế, nắm bắt thời cơ, vượt qua thách thức để phát triển nhanh, bền vững.
Bên cạnh tập trung nâng cao năng lực lãnh đạo, sức chiến đấu của tổ chức Đảng, Đảng bộ xã Tràm Chim còn tập trung lãnh đạo, chỉ đạo Ủy ban nhân dân xã khai thác tối đa tiềm năng, phát triển nông nghiệp sinh thái, tuần hoàn, phát thải thấp, nhân rộng mô hình “Lúa sinh thái gắn bảo tồn sếu đầu đỏ” tại Vườn quốc gia Tràm Chim từ 500 ha trở lên; xây dựng thương hiệu “Lúa sếu Tràm Chim”; phát triển du lịch sinh thái đặc trưng gắn với Vườn quốc gia Tràm Chim, định vị “Tràm Chim-Thủ đô sếu đầu đỏ, trung tâm nông nghiệp xanh Đồng Tháp Mười”.
