Nhằm tạo động lực mới cho công nghiệp phát triển, Nghị quyết Đại hội Đại biểu Đảng bộ tỉnh Đồng Nai nhiệm kỳ 2025-2030 đã đề ra 3 lĩnh vực đột phá, trong đó ưu tiên lĩnh vực: Huy động, phân bổ, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực, tập trung phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông đa dạng, đồng bộ, hiện đại, kết nối nội tỉnh, vùng và liên vùng; hệ thống hạ tầng kinh tế-kỹ thuật (gồm: hạ tầng logistics, hạ tầng khu kinh tế cửa khẩu, hạ tầng khu công nghiệp xanh-sinh thái, thực hiện mục tiêu giảm phát thải các-bon, v.v...). Thúc đẩy phát triển hạ tầng đô thị, hạ tầng công nghệ, hạ tầng số, hạ tầng xã hội (y tế, giáo dục, v.v...) gắn với định hướng bố trí không gian ngầm, giao thông công cộng thông minh.
Theo Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, công nghiệp tiếp tục được xác định là ngành kinh tế trụ cột, giữ vai trò quyết định trong tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế của tỉnh Đồng Nai. Giai đoạn hiện nay, khu vực công nghiệp, xây dựng chiếm khoảng 56% GRDP, đóng góp trên 60% tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn. Công nghiệp tạo việc làm ổn định cho trên 1 triệu lao động, góp phần quan trọng đảm bảo an sinh xã hội và ổn định dân cư đô thị, công nghiệp.
Trong giai đoạn mới, với vị trí thuộc vùng kinh tế trọng điểm phía Nam, gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống kết cấu hạ tầng quốc gia, Đồng Nai tiếp tục được xác định là một trong những trung tâm công nghiệp lớn của cả nước.
Đồng Nai cũng có 63 cụm công nghiệp được quy hoạch trong giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 với tổng diện tích khoảng 3,7 ngàn hécta; trong đó 12 cụm đã đi vào hoạt động. Thực tiễn cho thấy, hệ thống khu công nghiệp phát triển tương đối đồng bộ, song cụm công nghiệp vẫn là khâu yếu, tiến độ đầu tư hạ tầng chậm, cơ chế lựa chọn và năng lực chủ đầu tư hạ tầng còn bất cập.
Để công nghiệp phát triển bền vững và khai thác hết tiềm năng, thế mạnh từng vùng, Đồng Nai đã tổ chức lại không gian công nghiệp theo 2 tiểu vùng chức năng chính, có sự phân vai rõ ràng, tránh trùng lặp, dàn trải và đảm bảo hiệu quả sử dụng tài nguyên quốc gia.
Cụ thể, khu vực phía Tây Bắc (tỉnh Bình Phước trước đây) là không gian tiếp nhận và giãn công nghiệp cấp vùng. Khu vực này có lợi thế nổi trội về quỹ đất công nghiệp, dư địa môi trường và khả năng mở rộng dài hạn, đồng thời nằm trên các trục kết nối chiến lược với Tây Nguyên, Campuchia và hành lang kinh tế xuyên Á. Đây là khu vực có thể đảm nhận vai trò tiếp nhận giãn công nghiệp từ vùng lõi Đông Nam Bộ, góp phần điều tiết phân bố không gian công nghiệp ở tầm vùng và quốc gia.
Theo các chuyên gia, sự phân vai phát triển công nghiệp giữa khu vực phía Tây Bắc và phía Đông Nam của tỉnh Đồng Nai cho thấy đổi mới sáng tạo không diễn ra đồng đều về không gian. Điều này đặt ra yêu cầu nghiên cứu các chính sách vùng, chính sách liên kết vùng nhằm tạo điều kiện cho doanh nghiệp ở các khu vực khác nhau tiếp cận bình đẳng các nguồn lực đổi mới sáng tạo. Tiến sĩ Huỳnh Thanh Điền, giảng viên Trường đại học Nguyễn Tất Thành nhận định, việc phân bố ngành nghề phải tính toán lại để có giải pháp hợp lý dựa trên thế mạnh của từng khu vực trong tổng thể mối liên kết chung.
Trong năm 2026, Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế Đồng Nai sẽ hoàn thành quy hoạch toàn bộ các khu công nghiệp, khu kinh tế, khu công nghệ cao trên địa bàn. Đây là bước tiến quan trọng nhằm đồng bộ hóa quy hoạch công nghiệp của tỉnh, làm cơ sở pháp lý và thực tiễn cho công tác thu hút đầu tư, phát triển hạ tầng, cũng như điều phối phát triển kinh tế vùng.
Theo ông Phạm Việt Phương, Phó Trưởng ban phụ trách Ban Quản lý các khu công nghiệp, khu kinh tế Đồng Nai, sự điều chỉnh về quy hoạch là cần thiết để phù hợp với yêu cầu phát triển công nghiệp hiện đại. Giai đoạn tới là đẩy mạnh chuyển hướng phát triển mô hình thế hệ mới như khu công nghiệp đô thị-dịch vụ, khu công nghiệp sinh thái, khu công nghiệp chuyên sâu, khu công nghiệp công nghệ cao. Điều đó giúp kết hợp chặt chẽ giữa không gian sản xuất và không gian đô thị, góp phần tiết kiệm đất đai, phát triển hạ tầng đồng bộ, cải thiện đời sống người lao động và nâng cao giá trị gia tăng của ngành công nghiệp.
Nhìn tổng thể, việc tổ chức lại không gian công nghiệp theo hướng phân vai rõ ràng, phát huy lợi thế từng vùng đang mở ra dư địa phát triển mới cho Đồng Nai, đặc biệt là vùng đất phía Tây Bắc của tỉnh. Với nền tảng quy hoạch đồng bộ, định hướng phát triển công nghiệp hiện đại, xanh và bền vững, cùng quyết tâm chính trị cao của Đảng bộ, chính quyền và sự đồng hành của cộng đồng doanh nghiệp, vùng phía Tây Bắc tỉnh Đồng Nai được kỳ vọng sẽ trở thành động lực tăng trưởng mới, góp phần điều tiết phân bố công nghiệp hợp lý, nâng cao chất lượng tăng trưởng và hiện thực hóa mục tiêu đưa Đồng Nai phát triển nhanh, bền vững, xứng tầm trung tâm công nghiệp lớn của cả nước trong giai đoạn tới.
Sẵn sàng đón làn sóng phát triển công nghiệp, khu vực phía Bắc tỉnh Đồng Nai đang hoàn thiện hạ tầng giao thông như: Đẩy nhanh tiến độ thi công tuyến đường ĐT753 (tuyến giao thông huyết mạch kết nối trực tiếp Đông-Tây tỉnh Đồng Nai); hoàn thiện các tuyến giao thông mới kết nối với Thành phố Hồ Chí Minh; Xây dựng các tuyến giao thông nội vùng tại các khu công nghiệp hiện hữu cũng như khu công nghiệp-đô thị-dịch vụ Đồng Phú…
Có thể khẳng định, với tầm nhìn chiến lược được hoạch định rõ trong Quy hoạch tỉnh và Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Nai nhiệm kỳ 2025-2030, cùng quyết tâm tổ chức thực hiện đồng bộ, hiệu quả của cả hệ thống chính trị, tỉnh Đồng Nai đang đứng trước thời cơ quan trọng để bứt phá phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, xanh và bền vững.
Việc ưu tiên đầu tư hạ tầng giao thông, hoàn thiện quy hoạch các khu, cụm công nghiệp, gắn phát triển công nghiệp với đô thị, dịch vụ và bảo đảm an sinh xã hội không chỉ tạo động lực tăng trưởng mới cho địa phương, mà còn góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu cơ cấu lại không gian phát triển công nghiệp, nâng cao chất lượng tăng trưởng, đóng góp tích cực vào sự phát triển chung của tỉnh Đồng Nai và vùng kinh tế trọng điểm phía Nam trong giai đoạn mới.
