Chương trình hành động Số 14-CTr/TU ngày 20/12/2025 của Tỉnh ủy Vĩnh Long, về việc thực hiện Nghị quyết số 57-NQ/TW ngày 22/12/2024 của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia, nhấn mạnh, tỉnh sẽ ưu tiên đầu tư hạ tầng, nguồn nhân lực, hệ sinh thái đổi mới, phát triển chuyển đổi số. Phấn đấu đến hết năm 2030, tỷ trọng giá trị tăng thêm của kinh tế số trong GDP là 10,08%.
Khởi sắc kinh tế nông thôn
Tỉnh hiện đang quản lý, triển khai hàng trăm nhiệm vụ khoa học, công nghệ cấp quốc gia, cấp tỉnh và cấp cơ sở. Theo đó, các kết quả nghiên cứu đã tạo ra nhiều giống mới, mô hình ứng dụng vào sản xuất, giúp nâng cao năng suất và sức cạnh tranh cho các sản phẩm nông sản chủ lực.
Nhất là, chọn lọc, bảo tồn gen đối với giống cây trồng, vật nuôi, có chất lượng phục vụ cho nhiệm vụ phát triển kinh tế, xã hội địa phương. Thực hiện nghiên cứu, ứng dụng công nghệ sinh học trong tuyển chọn, nhân giống cây trồng như nuôi cấy phôi, cấy mô dừa sáp; phục tráng giống đậu vồ, tỷ lệ nảy mầm 95%, năng suất 6 tấn/ha.
Thực hiện Đề án một triệu héc-ta chuyên canh lúa chất lượng cao và phát thải thấp gắn với tăng trưởng xanh vùng đồng bằng sông Cửu Long đến năm 2030, trên địa bàn tỉnh hiện có nhiều tổ hợp tác, hợp tác xã liên kết với nông dân trồng lúa phát thải thấp. Thực hiện mô hình trồng lúa phát thải thấp, nông dân sẽ thực hiện quy trình kỹ thuật canh tác lúa tiên tiến, tưới ngập khô xen kẽ, năng suất, lợi nhuận tăng.
Theo ông Phùng Duy Truyền, Phó Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp Phước Hảo, xã Hưng Mỹ, trồng lúa phát thải thấp, các thành viên hợp tác xã đã giảm được 60% lượng lúa giống, 20% phân bón, ít nhất 2 lần phun thuốc bảo vệ thực vật, năng suất bình quân đạt từ 7-8tấn/ha tùy vụ, lợi nhuận tăng khoảng 8 triệu đồng/ha, so với ruộng lúa bên ngoài.
Hợp tác xã đã đầu tư hệ thống thiết bị, máy móc hiện đại gồm, lò sấy lúa, máy gặt đập liên hợp, máy bay phun thuốc, máy xay xát gạo, máy rê lúa, máy sạ hàng theo cụm; hỗ trợ tốt cho quy trình kỹ thuật canh tác lúa ngập khô xen kẽ, giúp tiết kiệm nước, giảm phát thải khí mê tan.
Nhằm đẩy mạnh chuyển đổi cơ cấu sản xuất nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, nhiều xã, phường trong tỉnh đang tích cực vận động các tổ hợp tác, hợp tác xã đăng ký thực hiện mô hình trồng lúa phát thải thấp; thực hành quy trình sản xuất lúa, gạo theo tiêu chuẩn VietGAP, gắn với bao tiêu đầu ra sản phẩm.
Đến nay, toàn tỉnh đã có 80% diện tích sản xuất lúa sử dụng giống cấp xác nhận, giống chất lượng cao từ công nghệ gen. Nhiều nông dân bắt đầu hình thành có thói quen sử dụng phân bón hữu cơ, thuốc bảo vệ thực vật có nguồn gốc sinh học.
Trong chăn nuôi, đến nay tỉnh đã cải tạo, nâng cao tầm vóc đàn bò đạt tỷ lệ hơn 95% là các giống bò Sind, Zebu từ lai tạo với giống bò vàng địa phương. Về thủy sản, thực hiện nuôi thử nghiệm giống cá chim vây vàng, cá tra chịu mặn, đánh giá khả năng thích nghi, từ đó hướng đến xây dựng mô hình nuôi thương phẩm, mang lại hiệu quả kinh tế cho người dân.
Phát triển ngành tôm hiện đại
Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, năm 2025, diện tích nuôi tôm của tỉnh đạt 69.800ha, trong đó có 7.500 nuôi tôm công nghệ cao; sản lượng tôm sú 18.820 tấn, tôm thẻ chân trắng 293.000 tấn. Nông dân các xã Long Thành, Đông Hải, phường Duyên Hải,…nuôi tôm công nghệ cao, năng suất đạt 70 tấn/ha, giá trị sản xuất bình quân đạt 2,5 tỷ đồng/ha, lợi nhuận khoảng 700 triệu đồng/ha/vụ.
Trong nuôi trồng thủy sản, tôm là sản phẩm chủ lực, mang lại giá trị kinh tế cao. Tỉnh đã huy động nhiều nguồn lực đầu tư hạ tầng thủy lợi, điện, giao thông, khuyến khích người dân áp dụng khoa học, công nghệ mới trong nuôi trồng, sản phẩm đạt chuẩn GlobalGAP, BAP, ASC, gắn với mã số vùng nuôi, truy xuất nguồn gốc.
Nhiều năm qua, hạ tầng nông thôn được Nhà nước đầu tư đồng bộ, hiện đại, các thành viên Hợp tác xã nông nghiệp Long Khánh, xã Long Thành, mạnh dạn đầu tư ao nuôi tôm công nghiệp mật độ cao, tái sử dụng nước, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và ứng dụng công nghệ IoT.
Anh Trịnh Văn Thật, thành viên hợp tác xã nông nghiệp Long Khánh cho biết, áp dụng mô hình nuôi tôm công nghệ cao, giúp tôi kiểm soát tốt các khâu chọn giống, xử lý môi trường nước, quản lý dịch bệnh. Hằng năm, với diện tích 1ha ao nuôi tôm công nghệ cao, gia đình tôi có lợi nhuận khoảng 2 tỷ đồng.
Người tiêu dùng trong, ngoài nước rất ưa chuộng con tôm tỉnh Trà Vinh cũ, bởi thịt chắc, thơm và có vị ngọt tự nhiên. Tỉnh cũng đã thực hiện đăng ký bảo hộ thành công nhãn hiệu chứng nhận “Tôm Trà Vinh”. Theo đó, nhãn hiệu tôm Trà Vinh gồm nhóm sản phẩm tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh đông lạnh; tôm khô; tôm sú, tôm thẻ chân trắng, tôm càng xanh giống còn sống.
Hướng đến mục tiêu phát triển ngành tôm hiện đại, gắn sản xuất, chế biến, tiêu thụ, tỉnh đang kêu gọi đầu tư nhà máy chế biến tôm công suất 18.000 tấn/năm; các dự án đầu tư nuôi tôm công nghệ cao, nuôi tôm hữu cơ, nuôi tôm sinh thái quy mô lớn.
Theo ông Nguyễn Quỳnh Thiện, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh, khoa học, công nghệ, kinh tế số và chuyển đổi xanh, động lực cho phát triển kinh tế nhanh, bền vững. Tới đây, tỉnh tiếp đẩy mạnh nghiên cứu, ứng dụng, chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao cho phát triển khoa học, công nghệ. Huy động các nguồn lực đầu tư phát triển hạ tầng, nhất là hạ tầng số, công nghệ số trên nguyên tắc hiện đại, an toàn, hiệu quả.
