Trung tâm lớn về giáo dục-đào tạo

Sự phát triển bền vững của một quốc gia không đơn thuần đo đếm bằng các chỉ số kinh tế, mà cốt lõi nằm ở nguồn lực con người chất lượng cao. Trong đó, giáo dục và đào tạo đóng vai trò là “xương sống”, là nhân tố tiên quyết thúc đẩy sự tiến bộ xã hội. Chính vì vậy, đầu tư cho giáo dục luôn được các quốc gia xác định là chiến lược ưu tiên hàng đầu để tạo ra lợi thế cạnh tranh dài hạn. Với một đô thị có tiềm năng, thế mạnh và được định hướng, kỳ vọng sẽ trở thành một siêu đô thị mang tầm quốc tế như Thành phố Hồ Chí Minh thì việc quan tâm, đầu tư cho giáo dục là điều vô cùng cần thiết, quan trọng và cũng là yêu cầu phát triển tất yếu. Từ nền giáo dục tiên tiến, hiện đại sẽ tạo ra nguồn nhân lực trình độ cao và đây chính là chìa khóa cho sự thịnh vượng bền vững của thành phố trong tương lai.

Nhìn lại nhiệm kỳ qua, có thể thấy cả ba địa phương trước sáp nhập (Thành phố Hồ Chí Minh, Bình Dương và Bà Rịa-Vũng Tàu) đều đầu tư mạnh mẽ cho giáo dục. Cụ thể, tại Bình Dương, địa phương đã bố trí vốn ngân sách xây dựng mới 86 công trình trường học, chuẩn hóa trang thiết bị hiện đại, nâng tỷ lệ trường công lập đạt chuẩn quốc gia lên hơn 83%. Đồng thời tập trung đổi mới phương thức giảng dạy và học theo hướng phát huy toàn diện năng lực, phẩm chất người học, thí điểm mô hình trường học thông minh, trường học hạnh phúc và các chuyên đề giáo dục tiên tiến, trải nghiệm sáng tạo.

Đối với Bà Rịa-Vũng Tàu, trong giai đoạn 2021-2025 đã dành 10.000 tỷ đồng thực hiện các chính sách đột phá về hỗ trợ giáo dục, y tế, an sinh xã hội và các chương trình mục tiêu quốc gia; đưa vào hoạt động mới 61 trường học các cấp, nâng tỷ lệ trường đạt chuẩn quốc gia lên 80%.

Đối với Thành phố Hồ Chí Minh, trong nhiệm kỳ qua đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận, phát triển giáo dục cả về quy mô, chất lượng dạy và học theo hướng hội nhập quốc tế, gắn với đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục đào tạo. Ngành giáo dục cũng tiếp tục đầu tư cơ sở vật chất, chú trọng phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục về số lượng, hợp lý về cơ cấu, chuẩn bị tốt nguồn nhân lực cho việc triển khai chương trình giáo dục phổ thông 2018, đẩy mạnh triển khai nền tảng giáo dục số, cải cách tiên phong nhiều chính sách đặc thù trong giáo dục.

Sau khi sáp nhập ba địa phương, thế mạnh trong lĩnh vực giáo dục-đào tạo của Thành phố Hồ Chí Minh càng được thể hiện rõ. Hiện, Thành phố Hồ Chí Minh có gần 80 trường đại học; hàng chục trường cao đẳng, cao đẳng nghề, trung cấp, trung cấp nghề; hơn 3.500 trường học các cấp từ mầm non tới phổ thông trung học, với khoảng 2,6 triệu học sinh và hơn 110.000 giáo viên... Đặc biệt, trên địa bàn có nhiều trường đại học danh tiếng, không chỉ là nơi đào tạo nhân lực chất lượng cao, mà còn là trung tâm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đáp ứng yêu cầu phát triển của khoa học-công nghệ theo chuẩn quốc tế, thu hút sinh viên quốc tế đến học tập, nghiên cứu, góp phần nâng cao vị thế của giáo dục và đào tạo Việt Nam trên trường quốc tế. Thành phố còn tạo điều kiện thuận lợi và thu hút nhiều trường đại học quốc tế danh tiếng (như Đại học RMIT và Đại học Sydney của Australia) đặt chi nhánh, hợp tác đào tạo. Đây là những nền tảng quan trọng để giáo dục, đào tạo của thành phố phát triển mạnh mẽ trong thời gian tới.

Đẩy mạnh chuyển đổi số trong giáo dục-đào tạo

Phát huy những kết quả đã đạt được trong thời gian qua, thời gian tới thành phố tiếp tục quan tâm, dành nhiều sự đầu tư và có những chính sách tạo thuận lợi cho lĩnh vực này. Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Thành phố Hồ Chí Minh lần thứ I nhiệm kỳ 2025-2030 cũng đã xác định tiếp tục đầu tư xây dựng thành phố thành trung tâm lớn về giáo dục và đào tạo của cả nước đồng thời đây sẽ là một trong mười nhiệm vụ trọng tâm của Đảng bộ thành phố sẽ triển khai trong cả nhiệm kỳ. Nghị quyết cũng nêu rõ tiếp tục đổi mới tư duy và hành động, xác định quyết tâm chính trị mạnh mẽ để đột phá phát triển giáo dục và đào tạo; chăm lo phát triển thể chất, trí tuệ, kỹ năng sống, nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện các cấp, thực hiện đưa tiếng Anh thành ngôn ngữ thứ hai, hướng tới trình độ tiên tiến khu vực châu Á trước năm 2030. Cùng với đó thành phố sẽ đẩy mạnh xã hội hóa, gắn kết nhà trường-doanh nghiệp-nhà nước, phát triển mô hình trường học thông minh, trường học hạnh phúc, xây dựng xã hội học tập. Đồng thời, tạo cơ chế, chính sách đặc thù, hỗ trợ liên kết để đào tạo nhân lực chất lượng cao, thu hút nhân tài; tập trung vào nhân lực số, công nghệ cao, tài chính quốc tế, logistics, năng lượng tái tạo. Thành phố cũng sẽ thành lập học viện liên vùng, khu học xá quốc tế, mở rộng hợp tác, hội nhập toàn diện, đưa thành phố trở thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực của ASEAN có chất lượng cao tiệm cận trình độ quốc tế.

Thêm vào đó, vừa qua, Bộ Chính trị có ban hành Nghị quyết số 71 về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo, xác định giáo dục-đào tạo là nhân tố quyết định tương lai dân tộc. Là trung tâm kinh tế, văn hóa, giáo dục lớn nhất cả nước, Thành phố Hồ Chí Minh có vai trò tiên phong trong thực hiện Nghị quyết 71. Đây cũng là cơ hội để thành phố định vị mình như "phòng thí nghiệm chính sách" của cả nước trong lĩnh vực giáo dục đại học và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Bà Trần Thị Diệu Thúy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố cho biết, tầm nhìn đến năm 2045, Thành phố Hồ Chí Minh phấn đấu trở thành “Trung tâm giáo dục-đào tạo chất lượng cao của cả nước và khu vực châu Á”. Để đạt được mục tiêu đó, thành phố cần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, tạo động lực đổi mới, sáng tạo làm nền tảng cho ngành giáo dục và đào tạo thực hiện tốt sứ mệnh trong kỷ nguyên phát triển mới. Một trong những giải pháp mà thành phố sẽ triển khai là đẩy mạnh chuyển đổi số. Cụ thể, sẽ từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực, phẩm chất, tư duy sáng tạo của người học, với phương châm “Giáo dục vì con người và hạnh phúc của con người” nhằm giáo dục, đào tạo người học trở thành công dân yêu nước, tự hào dân tộc, có đạo đức, kỷ luật, ý thức trách nhiệm xã hội; có kỹ năng thực hành xã hội, kỹ năng làm việc, ngoại ngữ, công nghệ thông tin, tư duy sáng tạo và hội nhập quốc tế. Qua đó, xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao có trình độ, năng lực chuẩn quốc tế, góp phần phát triển Thành phố Hồ Chí Minh thành trung tâm đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho cả nước, khu vực ASEAN, tiến đến đào tạo công dân toàn cầu.

Trong thời gian tới, thành phố cũng cần chủ động đẩy mạnh hợp tác với các nước có nền giáo dục chất lượng hàng đầu thế giới, trong đó, ưu tiên thực hiện các cam kết quốc tế, khu vực về mục tiêu phát triển giáo dục, chương trình, dự án và các chương trình học bổng hiệp định đối với các cấp học. Phát triển các trường phổ thông chất lượng cao, tiếp tục thúc đẩy các cơ sở giáo dục và đào tạo, xây dựng chương trình tích hợp giữa chương trình Việt Nam và chương trình của các nước tiên tiến; liên kết giáo dục để nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh phổ thông; khuyến khích công nhận chứng chỉ, văn bằng liên thông với các chương trình đào tạo của các trường nước ngoài có uy tín hoặc được cấp có thẩm quyền công nhận để thu hút học sinh, sinh viên, nhà khoa học nước ngoài đến học tập, nghiên cứu và làm việc tại thành phố