Từ phát triển kinh tế gắn với du lịch sinh thái, bảo vệ rừng đến chăm lo đời sống nhân dân, củng cố quốc phòng-an ninh, sự đồng thuận giữa “ý Đảng, lòng dân” đã tạo nên sức bật mới, từng bước làm thay đổi diện mạo vùng biên, nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho đồng bào các dân tộc.
Vượt khó vươn lên
Bù Gia Mập là xã biên giới của tỉnh Đồng Nai với diện tích hơn 34.250 ha, dân số hơn 8.000 người, trong đó 75% là đồng bào dân tộc thiểu số, chủ yếu là người Xtiêng và M’nông. Trong nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ xã Bù Gia Mập xác định mục tiêu phát triển toàn diện, bền vững, khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của vùng biên giới, gắn tăng trưởng kinh tế với bảo đảm quốc phòng-an ninh.
Bù Gia Mập xác định nhiệm vụ trọng tâm là phấn đấu đến năm 2029 hoàn thành xây dựng nông thôn mới; thu nhập bình quân đạt 57,85 triệu đồng/người/năm; tỷ lệ hộ nghèo giảm dưới 5%; tỷ lệ che phủ rừng đạt 86,94%. Trong đó, Bù Gia Mập định hướng phát triển mạnh du lịch sinh thái gắn với bảo tồn tài nguyên rừng và bản sắc văn hóa dân tộc là sinh kế mới cho người dân.
Bí thư Đảng ủy Bù Gia Mập Trần Lê Hoàng Nam cho biết: “Sau đại hội, xã tập trung thực hiện ba đột phá chiến lược, gồm: Phát triển kinh tế gắn với du lịch sinh thái; đầu tư hạ tầng giao thông, điện-nước, trường học, y tế; phát triển nông nghiệp sạch, ứng dụng khoa học công nghệ. Xã cũng vận dụng triệt để phương pháp lãnh đạo, chỉ đạo theo hướng cụ thể, sâu sát với tinh thần sáu rõ: “rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ kết quả”. Đây là kim chỉ nam để khắc phục triệt để bệnh hình thức, quy trách nhiệm rõ ràng cho bí thư cấp ủy và người đứng đầu”.
Một trong những điểm sáng góp phần phát triển kinh tế-xã hội ở xã Bù Gia Mập là huy động được sức dân trong bảo vệ rừng đặc dụng Bù Gia Mập và rừng phòng hộ Đắk Mai. Song song với đó, phát triển hình du lịch sinh thái gắn với bảo tồn văn hóa, bảo tồn thiên nhiên, mở ra cơ hội việc làm và nâng cao thu nhập cho đồng bào nơi đây.
Bí thư Đảng ủy Bù Gia Mập Trần Lê Hoàng Nam cho biết thêm: “Xã Bù Gia Mập nằm trong điểm cuối của dãy Trường Sơn Nam, Vườn quốc gia Bù Gia Mập (thuộc địa phận hành chính xã Đắk Ơ và Bù Gia Mập), với tổng diện tích khoảng 26 ngàn ha, chủ yếu là rừng nguyên sinh liền khoảnh lớn nhất của tỉnh Đồng Nai. Nơi đây không chỉ sở hữu nhiều giá trị về cảnh quan thiên nhiên và hệ sinh thái đa dạng, phong phú mà còn nhiều giá trị về văn hóa, con người tại các xã vùng đệm.
Ông Huỳnh Phúc Đa, Phó Giám đốc phụ trách Trung tâm Tuyên truyền, du lịch và cứu hộ, bảo tồn, Vườn quốc gia Bù Gia Mập (xã Bù Gia Mập, tỉnh Đồng Nai), cho biết: “Nghị quyết đại hội Đảng bộ xã Bù Gia Mập xác định chương trình đột phá về du lịch sinh thái gắn với sinh kế là nhiệm vụ không thể tách rời khỏi trách nhiệm của Vườn quốc gia Bù Gia Mập. Đây là nhiệm vụ rất lớn lao trong thời gian tới mà Vườn quốc gia Bù Gia Mập phải nỗ lực hơn nữa để cùng Đảng bộ và chính quyền địa phương đưa nghị quyết vào cuộc sống, nhằm phát triển kinh tế ổn định cho người dân”.
Du khách Nguyễn Thị Niềm ở Thành phố Hồ Chí Minh đến Vườn quốc gia Bù Gia Mập trải nghiệm du lịch sinh thái bày tỏ: “Du lịch sinh thái ở Vườn quốc gia Bù Gia Mập tôi thấy gần gũi với thiên nhiên, cảnh đẹp nguyên sơ và giàu bản sắc. Không gian rừng xanh bạt ngàn, hệ sinh thái đa dạng cùng khí hậu trong lành mang lại cảm giác thư thái, tách biệt khỏi nhịp sống ồn ào. Các hoạt động trekking, khám phá thác nước, tìm hiểu văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số được tổ chức hài hòa, thân thiện với môi trường. Sự mến khách của người dân địa phương và dịch vụ ngày càng chuyên nghiệp đã để lại ấn tượng tốt đẹp, khiến tôi cũng như nhiều du khách mong muốn quay trở lại.
Hướng đến phát triển bền vững
Nhiều năm qua, Vườn Quốc gia Bù Gia Mập đã đẩy mạnh các hoạt động du lịch sinh thái gắn với văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số nơi đây, tạo nên sức hấp dẫn độc đáo. Du khách đến đây không chỉ được trải nghiệm rừng nguyên sinh mà còn có cơ hội hòa mình vào đời sống văn hóa đồng bào dân tộc thiểu số. Ðiều quan trọng hơn cả, chính sự tham gia của đồng bào đã tạo nên một chu trình du lịch bền vững, nơi mà cộng đồng vừa là người gìn giữ văn hóa vừa có thêm thu nhập từ phát triển du lịch.
Trước đây, phần lớn đồng bào dân tộc thiểu số tại khu vực Vườn quốc gia Bù Gia Mập chủ yếu sống dựa vào nương rẫy và khai thác tài nguyên rừng. Với sự phát triển của du lịch sinh thái, họ đã có cơ hội tham gia các hoạt động dịch vụ du lịch, từ hướng dẫn viên, biểu diễn nghệ thuật và nấu các món ăn đặc trưng của đồng bào Xtiêng, M’nông đến tổ chức các hoạt động trải nghiệm văn hóa truyền thống.
Nhờ đó, hiện nay vườn Quốc gia Bù Gia Mập đã xây dựng và duy trì đội ngũ cộng tác viên gồm 70 người, chủ yếu là đồng bào dân tộc thiểu số địa phương, đảm nhiệm vai trò hướng dẫn du khách và tổ chức các hoạt động văn hóa. Những hoạt động như biểu diễn nhạc cụ truyền thống, múa cồng chiêng hay tổ chức lễ hội đặc trưng không chỉ giúp bảo tồn văn hóa dân tộc mà còn trở thành sản phẩm du lịch hấp dẫn. Thông qua đó, người dân địa phương có thêm nguồn thu nhập ổn định, đồng thời ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc được nâng cao.
Anh Điểu Thấp, Phó bí thư chi đoàn Vườn quốc gia Bù Gia Mập cho biết: Thực hiện chỉ đạo của Đảng ủy Vườn quốc gia Bù Gia Mập, lực lượng đoàn viên thanh niên, nhất là người đồng bào dân tộc thiểu số tích cực tham gia giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa truyền thống thông qua các hoạt động du lịch cộng đồng. Nhiều bạn trẻ đã trở thành hướng dẫn viên, giới thiệu bản sắc văn hóa, phong tục, lễ hội, ẩm thực và nghề thủ công truyền thống của dân tộc mình đến du khách.
Các hoạt động du lịch trải nghiệm văn hóa, biểu diễn cồng chiêng, dệt thổ cẩm… được đoàn viên trẻ nhiệt tình tham gia, vừa tạo sinh kế, vừa lan tỏa nét đẹp văn hóa dân tộc. Qua đó, thế hệ trẻ không chỉ khơi dậy niềm tự hào dân tộc mà còn góp phần phát triển du lịch bền vững, gắn kết bảo tồn văn hóa với phát triển kinh tế địa phương.
Chị Tô Thị Nga, chủ Cơ sở đặc sản núi rừng Bù Gia Mập (xã Bù Gia Mập, tỉnh Đồng Nai), chia sẻ: Tôi mở cơ sở đặc sản núi rừng Bù Gia Mập ngoài phục vụ người dân địa phương còn đón nhiều du khách đến Vườn quốc gia Bù Gia Mập ghé thưởng thức và mua về làm quà. Các sản phẩm du khách ưa chuộng, như: cơm lam ống tre, canh thục (canh bồi), và các món ăn từ thịt heo rừng, gà nướng, cùng nhiều loại rau rừng như rau móp, rau nhíp... và thức uống là rượu cần, rượu ngô.
