Giải bài toán "lãng phí"
Suốt nhiều năm qua, người dân Thành phố Hồ Chí Minh không khỏi xót xa khi nhìn những khu đất tại vị trí đắc địa, nơi được gọi là “đất vàng” giữa trung tâm của một thành phố sôi động, có tốc độ phát triển mạnh mẽ như Thành phố Hồ Chí Minh bị vây kín bởi những tấm rào chắn tôn cũ kỹ, bên trong mọc đầy cỏ dại.
Thực tế này không chỉ gây lãng phí nguồn lực tài nguyên mà còn làm mất mỹ quan đô thị của một thành phố năng động nhất cả nước. Trước bối cảnh đó, Thường trực Thành ủy và Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh đã có một quyết sách mang tính đột phá: Rà soát toàn bộ các khu đất trống do Nhà nước quản lý để cải tạo thành công viên, vườn hoa tạm thời.
Chủ trương này đã thể hiện rất rõ thông điệp của lãnh đạo thành phố đó là trong khi chờ đợi các quyết định đầu tư tiếp theo, không thể để đất đai “chết” một cách lãng phí. Việc trưng dụng các khu đất này làm không gian xanh không chỉ là giải pháp tình thế cho dịp Tết Bính Ngọ 2026 mà còn là tầm nhìn về một đô thị bền vững, nơi mỗi tấc đất đều phải sinh ra giá trị cho cộng đồng.
Khi "ý Đảng" gặp "lòng dân"
Nói là làm và làm thì phải làm ngay, làm hiệu quả vì lợi ích chung, với tinh thần ấy, thành phố đã nhanh chóng rà soát, đánh giá hiện trạng và lập phương án cải tạo, chỉnh trang đối với 9 khu đất đang bị bỏ trống trên địa bàn trung tâm thành phố (thuộc phường Sài Gòn, phường Tân Định, phường Bến Thành, phường Cầu Ông Lãnh, phường Bàn Cờ, phường Xuân Hòa, phường Nhiêu Lộc). Chiều ngày 25/1, sau 2 tuần thi công, công trình cảnh quan Nhà thi đấu Phan Đình Phùng đã được khai trương. Đây là dự án rộng 15.000m² bị bỏ hoang nhiều năm, nay đã “lột xác” thành một "lá phổi xanh" đa tầng giữa lòng phường Xuân Hòa.
Chủ đề của công trình cảnh quan này được đưa ra là “Rừng sinh thái trong lòng đô thị”, với định hướng tạo lập một không gian xanh có giá trị cả về cảnh quan, sinh thái và trải nghiệm tinh thần cho người dân thành phố. Công trình được bố trí hệ sinh thái cây xanh đa tầng. Đặc biệt, công trình dành những khu vực riêng cho hoa Tết và trang trí theo mùa, sẽ tiếp tục được bổ sung, điều chỉnh linh hoạt để phù hợp với dịp Tết, góp phần tạo không khí sinh động và gần gũi cho người dân.
Không đơn thuần là việc trồng cây hay lót cỏ, công trình còn được tổ chức thành các phân khu mang tính biểu tượng cao như quảng trường “Việt Nam hùng cường”, “Kỷ nguyên vươn mình”, “Gia đình hạnh phúc”... Điều này thể hiện sự tinh tế trong quy hoạch, tạo ra một không gian văn hóa gửi gắm vào đó là những thông điệp ý nghĩa, nơi khơi gợi lòng tự hào dân tộc và tinh thần đoàn kết trong nhân dân.
Tại lễ bàn giao, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Nguyễn Văn Được đã nhấn mạnh: Đây là công trình rất có ý nghĩa, mừng Đảng, mừng Xuân, mừng Đại hội XIV của Đảng thành công tốt đẹp, thể hiện “ý Đảng, lòng dân”, lấy người dân làm trung tâm, là đối tượng thụ hưởng trong mọi quyết sách của Đảng, hành động của chính quyền.
Những lời chia sẻ này đã chạm đến trái tim của đông đảo người dân có mặt. Bà Nguyễn Thu Phương, một cư dân tại khu vực, xúc động nói: “Nhìn hàng rào tôn nhanh chóng được dỡ bỏ, thay vào đó bằng thảm cỏ và hoa tươi, chúng tôi thấy rất vui, rất phấn khởi. Bà con có thêm một không gian xanh mát, đẹp để thưởng ngoạn, tập thể dục mỗi ngày. Đây là món quà Xuân vô cùng ý nghĩa mà chính quyền dành cho người dân”.
Chủ trương của thành phố không dừng lại ở một công trình riêng lẻ. Sức lan tỏa từ mô hình này đang lan rộng khắp các phường, xã của thành phố. Việc "hồi sinh" các khu đất này cho thấy một tư duy quản trị mới đó là tư duy phục vụ. Thay vì để đất trống chờ thủ tục hành chính kéo dài hàng năm trời, chính quyền đã chủ động mở cửa để người dân được thụ hưởng. Đây cũng là định hướng phát triển của thành phố luôn lấy người dân là trung tâm, người dân phải được thụ hưởng mọi thành quả của sự phát triển, không ngừng nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân. Khi sắc xuân Bính Ngọ đang bắt đầu tràn ngập các ngõ hẻm, những khu vườn hoa mới này không chỉ làm đẹp thêm cho thành phố mang tên Bác mà còn gieo vào lòng người dân niềm tin về một tương lai phát triển bền vững.
Được biết, trước đó, thành phố cũng đã có quyết định đình chỉ các dự án bất động sản tại khu đất Cảng Nhà Rồng-Khánh Hội và khu đất số 1 Lý Thái Tổ để chuyển đổi thành không gian công cộng, công viên phục vụ nhân dân. Quyết định này đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ cao của người dân không chỉ ở thành phố mà còn là người dân cả nước.
Từ nhiều năm nay, Cảng Nhà Rồng vẫn là biểu tượng lịch sử của thành phố, nơi ghi dấu hành trình ra đi tìm đường cứu nước của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Thế nhưng, dọc bờ sông Sài Gòn, không gian công cộng ngày càng bị thu hẹp bởi những tòa nhà cao tầng, khu nhà xưởng khép kín. Giữa bối cảnh đó, quyết định trên được cho là một sự lựa chọn đi ngược dòng lợi ích thương mại nhưng thuận theo lòng dân và xu thế văn minh. Tương tự, khu đất số 1 Lý Thái Tổ được xem là vị trí đắc địa bậc nhất thành phố thay vì tiếp tục làm dự án nhà ở thương mại, sẽ được quy hoạch thành công viên tưởng niệm đồng bào tử vong trong đại dịch Covid-19. Đó là một quyết định mang thông điệp nhân văn sâu sắc, khẳng định rằng mục tiêu cao nhất của một thành phố đáng không chỉ chạy theo giá trị vật chất; nó minh chứng cho triết lý phát triển đô thị bền vững không chỉ tập trung vào kinh doanh, mà còn chú trọng kiến tạo không gian công cộng, để kết nối cộng đồng và sẻ chia những giá trị tinh thần thiêng liêng.
