Bốn mươi năm đổi mới là một hành trình gian nan nhưng đầy tự hào. Từ một nền kinh tế khép kín, thiếu thốn, Việt Nam đã trở thành quốc gia có thu nhập trung bình, hội nhập sâu rộng, giữ vững ổn định chính trị-xã hội, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện, vị thế quốc tế ngày càng nâng cao. Những thành tựu ấy không tự nhiên mà có; đó là kết quả của đường lối đổi mới đúng đắn, của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc và của một Đảng biết nhìn thẳng vào sự thật, dám sửa mình, dám đổi mới vì lợi ích chung. Tuy nhiên, chính thành công của hôm qua cũng đặt ra yêu cầu bức thiết cho ngày hôm nay. Mô hình tăng trưởng dựa nhiều vào vốn, lao động giá rẻ và khai thác tài nguyên đã bộc lộ giới hạn. Nguy cơ tụt hậu về công nghệ, bẫy thu nhập trung bình, già hóa dân số, biến đổi khí hậu, cạnh tranh địa chính trị, an ninh phi truyền thống… đang hiện hữu. Nếu không có bước chuyển chiến lược, đất nước rất dễ bị chậm nhịp trong cuộc đua toàn cầu. Đại hội XIV vì thế mang ý nghĩa của một “bản lề lịch sử” từ giai đoạn tích lũy nền tảng sang giai đoạn bứt phá phát triển.
Điều đáng chú ý nhất trong tinh thần Đại hội là sự nhất quán giữa tầm nhìn dài hạn và hành động cụ thể. Lần đầu tiên, khát vọng đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045 được đặt trong một cấu trúc chiến lược rõ ràng: phát triển nhanh đi đôi với bền vững, tăng trưởng kinh tế gắn chặt với tiến bộ, công bằng xã hội; phát huy mạnh mẽ nội lực đồng thời chủ động hội nhập quốc tế. Đó không còn là những khẩu hiệu chung chung, mà đã được cụ thể hóa bằng các chỉ tiêu, nhiệm vụ và giải pháp có tính khả thi cao.
Một trong những điểm sáng của tư duy phát triển mới là xác định khoa học-công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực chủ đạo của tăng trưởng. Khi tri thức trở thành nguồn lực quan trọng nhất, thì giáo dục, đào tạo, thu hút và trọng dụng nhân tài chính là chìa khóa. Một quốc gia muốn đi nhanh phải dựa vào trí tuệ của con người. Đại hội đã gửi đi thông điệp rõ ràng: đầu tư cho con người là đầu tư cho tương lai; phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao chính là nền móng của nền kinh tế số, xã hội số và chính phủ số.
Cùng với đó, quyết tâm hoàn thiện thể chế được đặt ở vị trí trung tâm. Thực tiễn nhiều năm cho thấy, điểm nghẽn lớn nhất của phát triển không phải thiếu vốn hay thiếu ý tưởng, mà là những rào cản về cơ chế, thủ tục, trách nhiệm. Khi thể chế thông thoáng, minh bạch, quyền lực được kiểm soát chặt chẽ, bộ máy tinh gọn và hiệu quả, thì mọi nguồn lực xã hội sẽ được khơi thông. Một môi trường kinh doanh thuận lợi sẽ tạo điều kiện để kinh tế tư nhân-một động lực quan trọng của nền kinh tế phát triển mạnh mẽ, sáng tạo và cạnh tranh lành mạnh.
Đáng trân trọng hơn cả là cách Đại hội đặt con người ở vị trí trung tâm của mọi chính sách. Phát triển không chỉ đo bằng tốc độ tăng GDP, mà phải được đo bằng chất lượng cuộc sống, bằng mức độ hài lòng và hạnh phúc của nhân dân. Những cam kết về an sinh xã hội, giảm nghèo bền vững, bảo vệ môi trường, phát triển văn hóa, giữ gìn bản sắc dân tộc cho thấy một tầm nhìn nhân văn và bền vững. Đó là sự phát triển hài hòa giữa kinh tế với xã hội, giữa hiện đại với truyền thống, giữa hội nhập với bản sắc.
Trong bối cảnh thế giới nhiều bất định, việc giữ vững ổn định chính trị-xã hội và tăng cường quốc phòng, an ninh, đối ngoại càng mang ý nghĩa sống còn. Bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa; kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; chủ động tham gia vào các chuỗi giá trị toàn cầu… là cách để đất nước vừa giữ được độc lập, tự chủ, vừa tranh thủ được nguồn lực quốc tế cho phát triển. Sự tự tin trong đường lối đối ngoại cho thấy bản lĩnh của một quốc gia đã trưởng thành, biết “đứng vững trên đôi chân của mình” mà vẫn mở rộng vòng tay hợp tác.
Tất cả những định hướng ấy, suy cho cùng, đều bắt nguồn từ yêu cầu xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh. Một Đảng cầm quyền muốn lãnh đạo hiệu quả phải không ngừng tự chỉnh đốn, nâng cao năng lực và uy tín, kiên quyết phòng, chống tham nhũng, tiêu cực, siết chặt kỷ luật, kỷ cương. Niềm tin của nhân dân chính là tài sản chính trị lớn nhất. Khi niềm tin ấy được củng cố, mọi chủ trương, chính sách sẽ trở thành sức mạnh vật chất to lớn.
Từ tinh thần Đại hội XIV, có thể cảm nhận rõ một luồng sinh khí mới lan tỏa trong xã hội. Đó là niềm tin vào con đường đã chọn, vào sự lãnh đạo của Đảng, vào trí tuệ và bản lĩnh của dân tộc Việt Nam. Đó là kỳ vọng về một nền kinh tế năng động hơn, một bộ máy nhà nước phục vụ hơn, một xã hội công bằng hơn và một tương lai rộng mở hơn cho thế hệ trẻ.
Lịch sử đã chứng minh rằng mỗi khi dân tộc đồng lòng, mỗi khi Đảng khơi dậy được khát vọng phát triển, đất nước sẽ luôn vượt qua thử thách và vươn lên mạnh mẽ. Kỷ nguyên mới sau Đại hội XIV đang mở ra với nhiều thời cơ lớn. Con đường phía trước còn không ít khó khăn, nhưng với nền tảng đã được xây dựng, với quyết tâm đổi mới toàn diện và với sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, có cơ sở vững chắc để tin rằng đất nước sẽ bước đi nhanh hơn, chắc hơn.Niềm tin ấy không phải là cảm xúc nhất thời. Đó là niềm tin được xây dựng từ thực tiễn, từ những thành quả đã đạt được và từ tầm nhìn chiến lược cho tương lai. Niềm tin rằng Việt Nam có thể và sẽ trở thành một quốc gia phát triển, thịnh vượng, văn minh, nơi mỗi người dân được sống trong hòa bình, ấm no và hạnh phúc.
Đại hội XIV đã thắp lên ngọn lửa của khát vọng. Vấn đề còn lại là biến khát vọng ấy thành hành động cụ thể trong từng cơ quan, từng địa phương, từng doanh nghiệp và từng con người. Khi mỗi người đều góp phần bằng trách nhiệm và sáng tạo của mình, thì tương lai đất nước không chỉ là kỳ vọng, mà sẽ trở thành hiện thực.
