Đóng góp trí tuệ đại học cho thành công của Đại hội XIV

Phóng viên: Đồng chí đánh giá như thế nào về ý nghĩa của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV đối với sự nghiệp phát triển giáo dục đại học, khoa học-công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn tới?

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn: Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV có vai trò và ý nghĩa rất quan trọng, mở ra một giai đoạn phát triển mới của đất nước, giai đoạn phát triển dựa vào tri thức; lấy khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là động lực chính để định hình mô hình phát triển và quỹ đạo tăng trưởng dài hạn của đất nước. Đối với giáo dục đại học, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV sẽ là kim chỉ nam cho sự phát triển đột phá, đặc biệt về tư duy quản trị đại học trong bối cảnh chuyển đổi sang giai đoạn “Nhà nước kiến tạo để phát triển” thay vì tư duy “quản lý thông qua cầm tay chỉ việc” theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm “chuyển mạnh và thực chất tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển”. Đào tạo nguồn nhân lực trình độ cao, phát triển lực lượng sản xuất mới gắn với nhu cầu phát triển kinh tế xã hội và phát triển công nghệ, sản phẩm sáng tạo ứng dụng vào thực tiễn, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của đất nước chính là trách nhiệm và mục tiêu cao nhất mà các đại học, đặc biệt là đại học kỹ thuật, công nghệ cần phải hướng đến.

Phóng viên: Là trường đại học kỹ thuật hàng đầu cả nước, Đại học Bách khoa Hà Nội đã và đang chuẩn bị những nội dung trọng tâm nào để tham gia đóng góp trí tuệ cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV?

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn: Đại học Bách khoa Hà Nội ý thức được trách nhiệm và coi đây là cơ hội để đóng góp trí tuệ, cải cách mô hình, hiện thực hóa mục tiêu dẫn dắt hệ thống giáo dục đại học về kỹ thuật, công nghệ. Mô hình hợp tác 3 nhà (nhà nước, nhà trường, doanh nghiệp) trong hệ sinh thái đổi mới sáng tạo gắn kết chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và địa phương là chủ đề được các chuyên gia, nhà khoa học, giảng viên của Đại học Bách khoa Hà Nội trao đổi nhiều nhất trong thời gian gần đây. Mục tiêu phát triển trở thành đại học đổi mới sáng tạo và khởi nghiệp dựa trên nền tảng hợp tác 3 nhà đã được Đại học Bách khoa Hà Nội đặt ra trong Chiến lược phát triển giai đoạn 2025-2035, tầm nhìn 2045 với nhiều chỉ tiêu phát triển thách thức về quốc tế hóa, thu hút nhân tài, thị trường hóa sản phẩm sáng tạo và tăng tỷ trọng nguồn thu từ khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo. Bên cạnh đó, mô hình quản trị đại học trong bối cảnh mới, thực hiện Nghị quyết số 71-NQ/TW ngày 22/8/2025 của Bộ Chính trị, cũng được nghiên cứu, sẵn sàng đóng góp trí tuệ cho Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV và góp phần xây dựng các văn bản quy phạm pháp luật được ban hành trước và sau đại hội.

Đại học Bách khoa Hà Nội vinh dự có 1 đại biểu tham dự Đại hội XIV. Điều này thể hiện sự quan tâm của Đảng, Thành Phố Hà Nội đối với vai trò quan trọng của Đại học Bách khoa Hà Nội, vừa là cơ hội để Đại học Bách khoa Hà Nội đóng góp trí tuệ vào sự thành công chung của Đại hội cũng như nắm bắt và chủ động triển khai, hiện thực hóa Nghị quyết của Đại hội vào thực tiễn.

Phóng viên: Trước thềm Đại hội XIV, công tác xây dựng Đảng trong Đảng bộ Đại học Bách khoa Hà Nội được chú trọng ra sao nhằm nâng cao vai trò lãnh đạo toàn diện đối với nhiệm vụ đào tạo, nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ?

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn: Đảng bộ Đại học Bách khoa Hà Nội, trực thuộc Đảng bộ các trường Đại học, Cao đẳng Hà Nội, bắt đầu nhiệm kỳ mới, nhiệm kỳ 2025-2030, từ tháng 6 năm 2025 trong một bối cảnh mới với nhiều triển vọng phát triển đột phá trong công tác xây dựng Đảng và trong phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội. Thực hiện các Nghị quyết của Bộ Chính trị và các chủ trương, chính sách của Đảng, đặc biệt Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị, Đảng ủy đại học đã ban hành Nghị quyết chuyên đề số 86-NQ/ĐU về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Đại học Bách khoa Hà Nội; Thông báo số 108-TB/ĐU ngày 25/12/2025 kết luận của Hội nghị Ban Chấp hành mở rộng về nhiệm vụ, giải pháp phát triển Đại học Bách khoa Hà Nội trong tình hình mới, cùng với các Nghị quyết, chủ trương liên quan đến công tác quản trị, điều hành, công tác tổ chức bộ máy và cán bộ của Đại học thực hiện các quy định của pháp luật có hiệu lực từ ngày 01/01/2026 thể hiện vai trò lãnh đạo toàn diện, trực tiếp của Tổ chức cơ sở Đảng theo đúng tinh thần của Nghị quyết số 71-NQ/TW.

Các định hướng, mô hình, mục tiêu, nhiệm vụ và giải pháp chuyển dịch đào tạo theo hướng chú trọng đào tạo trình độ thạc sĩ, tiến sĩ gắn với hợp tác quốc tế và hợp tác doanh nghiệp; thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo song hành với thu hút nhân tài, trung tâm nghiên cứu xuất sắc, trung tâm thiết kế sáng tạo liên ngành, gắn kết chặt chẽ với doanh nghiệp và địa phương theo mô hình hợp tác 3 nhà… là những ví dụ điển hình thể hiện định hướng, tầm nhìn trong quản trị chiến lược của Đảng bộ Đại học Bách khoa Hà Nội.

Phóng viên: Trong bối cảnh đất nước đứng trước yêu cầu phát triển nhanh, bền vững dựa trên khoa học-công nghệ và nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng chí kỳ vọng Đại hội XIV sẽ tạo ra những đột phá gì về tư duy và tầm nhìn chiến lược đối với lĩnh vực giáo dục đại học?

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn: Mục tiêu phát triển kinh tế, xã hội đặt ra trong Dự thảo Báo cáo chính trị của Đại hội XIV hướng tới tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trong nước (GDP) bình quân cho giai đoạn 2026-2030 đạt từ 10% trở lên; đóng góp của năng suất nhân tố tổng hợp (TFP) vào tăng trưởng kinh tế đạt trên 55%; tỉ lệ lao động qua đào tạo có bằng cấp, chứng chỉ đạt 35-40%, cho thấy một trong những nhóm nhiệm vụ và giải pháp đột phá quan trọng hàng đầu đó là đào tạo trình độ cao, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Chủ trương phát triển đột phá khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số (Nghị quyết số 57-NQ/TW) và đột phá phát triển giáo dục và đạo tạo (Nghị quyết số 71-NQ/TW) của Bộ Chính trị, đã định vị tầm nhìn mới, tư duy kiến tạo trong phát triển giáo dục và đào tạo, đặc biệt là đào tạo trình độ cao, đào tạo đại học.

Đối với giáo dục đại học, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV sẽ là kim chỉ nam cho sự phát triển đột phá, đặc biệt về tư duy quản trị đại học trong bối cảnh chuyển đổi sang giai đoạn “Nhà nước kiến tạo để phát triển” thay vì tư duy “quản lý thông qua cầm tay chỉ việc” theo đúng tinh thần chỉ đạo của Tổng Bí thư Tô Lâm “chuyển mạnh và thực chất tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển”.

Giáo sư, Tiến sĩ, Nhà giáo Ưu tú-Lê Anh Tuấn.

Tự chủ đại học được đặt trong bối cảnh mới, bối cảnh nhà nước kiến tạo thể chế thuận lợi để mọi người học đều có cơ hội được tiếp cận, để các đại học cạnh tranh công bằng và phát triển theo sứ mạng, tầm nhìn gắn kết chặt chẽ với mục tiêu phát triển của đất nước và địa phương. Đại học không chỉ đào tạo ra nguồn nhân lực mà còn là nơi dìn giữ truyền thống văn hóa Việt Nam, nơi sáng tạo ra công nghệ và sản phẩm mang lại giá trị cho phát triển kinh tế, xã hội. Đây chính là tầm nhìn chiến lược mà mỗi cơ sở giáo dục đại học cần phải xác định, làm nền tảng xây dựng mô hình, cơ cấu tổ chức, bộ máy và vận hành một cách hiệu quả.

Phóng viên: Từ thực tiễn lãnh đạo một đại học nghiên cứu lớn, đồng chí kỳ vọng gì về phát triển đột phá giáo dục đại học, hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hùng cường mà Đại hội XIV đề ra?

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn: Thực tiễn Việt Nam và thông lệ quốc tế cho thấy phát triển đột phá giáo dục đại học nhất định phải dựa trên nền tảng tự chủ đại học. Tự chủ chính là cơ sở quan trọng để tập trung trí tuệ và phát huy sáng tạo trong đổi mới căn bản tư duy phát triển, phương thức quản trị và phân bổ nguồn lực, phân cấp, phân quyền mạnh mẽ, với cải cách đủ sâu, đủ mạnh, đủ quyết liệt như chỉ đạo của đồng chí Tổng Bí thư Tô Lâm.

Tự chủ đại học trong bối cảnh mới đòi hỏi vai trò lãnh đạo toàn diện và trực tiếp của tổ chức cơ sở Đảng, của người đứng đầu cấp ủy, bao gồm các hoạt động quản trị chiến lược cơ sở giáo dục đại học và kiểm tra giám sát. Giai đoạn trước đây đại học tập trung chủ yếu vào chức năng đào tạo nguồn nhân lực nhưng trong bối cảnh mới đại học phải là nơi sáng tạo ra công nghệ, ươm tạo và phát triển thành công các doanh nghiệp khởi nghiệp, khởi nguồn. Nói cách khác, đại học cũng phải có tư duy thị trường đặt trong mô hình hợp tác 3 nhà, trong đó hợp tác công tư trở thành bài toán lớn, đòi hỏi hình thành một bộ máy/tổ chức quản trị tài sản công một cách minh bạch, hiệu quả tại các cơ sở giáo dục đại học công lập. Đây là điều mà tôi mong mỏi sẽ được nghiên cứu và triển khai ngay sau Đại hội XIV.

Trưng bày 800 tư liệu chào mừng thành công Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng

Phóng viên: Là một đại biểu tham dự Đại hội XIV, đồng chí có cảm nghĩ gì?

Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn: Được trở thành một đại biểu tham dự Đại hội XIV là một vinh dự lớn lao của một Đảng viên, là cơ hội to lớn đối với cá nhân tôi và Đại học Bách khoa Hà Nội khi được góp mặt vào một sự kiện chính trị quan trọng của dân tộc, được thể hiện vai trò, trách nhiệm và trí tuệ trong đóng góp và thông qua các quyết sách của Đại hội. Tôi tự hứa sẽ phải cố gắng hơn nữa, nỗ lực hơn nữa trong học tập, rèn luyện, trong đào tạo và nghiên cứu, cùng với tập thể Đại học Bách khoa Hà Nội thực hiện thành công chiến lược phát triển đại học trong bối cảnh mới, mục tiêu phát triển đất nước trong giai đoạn mới, thực hiện Nghị quyết Đại hội XIV, xứng đáng với niềm tin và kỳ vọng của Đảng, của Chính phủ và toàn dân.

Trân trọng cảm ơn Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Tuấn!