Đề án giải quyết căn bản các điểm nghẽn về không gian và hạ tầng hiện hữu, định vị khu vực phía bắc và tây bắc Thành phố Hồ Chí Minh trở thành “bộ não khoa học, công nghệ” gắn liền với vùng sản xuất công nghệ cao, quy mô lớn.
Mô hình phát triển mới theo tư duy đột phá và linh hoạt
Đề án phát triển Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh được triển khai trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang được Trung ương trao những cơ chế, chính sách đặc thù quan trọng. Cụ thể, Nghị quyết số 98 và Nghị quyết số 260 của Quốc hội đã quy định thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù phát triển Thành phố Hồ Chí Minh, cho phép thành phố chủ động hơn trong quản lý đầu tư, tài chính, phân cấp phân quyền và thử nghiệm các mô hình phát triển mới. Đây là nền tảng thể chế quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh triển khai Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh theo tư duy đột phá, linh hoạt và tiệm cận với chuẩn mực quốc tế.
Mục tiêu đề án phát triển Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh nhằm tạo động lực tăng trưởng mới dựa trên kinh tế tri thức, thu hút dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) chất lượng cao và đào tạo nguồn nhân lực gắn với công nghiệp 4.0. Đồng thời, đây là mô hình tiên phong phát triển xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050 và nâng cao vị thế quốc tế của Thành phố Hồ Chí Minh. Việc hình thành Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh không chỉ là đầu tư cơ sở hạ tầng, mà là quá trình kiến tạo một “vùng lõi” đổi mới sáng tạo. Là nơi hội tụ và tích hợp các nguồn lực chiến lược về con người, tri thức, công nghệ và vốn, nhằm nâng cao năng lực cạnh tranh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu, đồng thời khẳng định vị thế của Thành phố Hồ Chí Minh với vai trò là trung tâm tri thức và đổi mới sáng tạo hàng đầu của khu vực.
Đề án xác định Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh đóng vai trò là “bộ não khoa học công nghệ” của vùng sản xuất công nghệ cao. Về không gian phát triển, đề án có cấu trúc tích hợp gồm: Trung tâm phát triển khoa học công nghệ với quy mô khoảng 103ha, cùng với 220ha cơ sở vật chất nghiên cứu phát triển, sản xuất công nghệ cao, thử nghiệm tạo thành vùng lõi đầu não đổi mới sáng tạo tập trung tại phường Bình Dương, giữ vai trò là điểm khởi phát mang tính chiến lược của toàn bộ hệ sinh thái.
Cùng Trung tâm phát triển khoa học công nghệ, đề án có Vành đai phát triển công nghệ cao bao gồm các Khu công nghiệp khoa học công nghệ quy mô lớn như: Khu công nghiệp Việt Nam-Singapore III (VSIP III), Bình Dương Riverside, Lai Hưng, Cây Trường…, tạo không gian hiện thực hóa các kết quả nghiên cứu thông qua sản xuất thử và sản xuất hàng loạt. Điểm khác biệt cốt lõi của đề án là đưa "bộ não" nghiên cứu vào ngay giữa vùng sản xuất quy mô lớn để rút ngắn chu trình từ nghiên cứu và phát triển (R&D) đến thương mại hóa. Đề án còn tận dụng hạ tầng sẵn có tại Thành phố mới Bình Dương (phường Bình Dương), bao gồm việc chuyển đổi công năng Trung tâm Hành chính Bình Dương (cũ) thành Tòa nhà khoa học công nghệ để kích hoạt nhanh các hoạt động.
Hiện thực hóa Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo
Đề án phát triển Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh được đề xuất mô hình quản lý theo cơ chế “một cửa” thông qua Ban Quản lý Phát triển Đô thị Khoa học công nghệ; áp dụng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát; đồng thời huy động và sử dụng linh hoạt các nguồn lực công-tư, trong đó Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và đầu tư nền tảng, doanh nghiệp tham gia triển khai và vận hành theo chuẩn mực quốc tế. Tập đoàn Becamex đề xuất được giao vai trò nhà đầu tư chiến lược, cùng với các đối tác chiến lược uy tín trong và ngoài nước nhằm bảo đảm năng lực triển khai, chuẩn mực vận hành và khả năng kết nối nguồn lực toàn cầu.
Dưới góc nhìn của đơn vị tham gia cùng thành phố kiến tạo, đồng hành cùng đề án, Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex Nguyễn Hoàn Vũ cho biết: Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh là một hệ sinh thái lớn, được quy hoạch và tiếp tục nâng cấp từ các công trình đã được đầu tư hiện hữu, cùng các dự án mới được triển khai và nhiều cấu phần quan trọng khác, với khả năng mở rộng cho sản xuất công nghệ cao hàng loạt, xứng đáng trở thành một khu vực trụ cột cho Thành phố Hồ Chí Minh trong lĩnh vực phát triển khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo. Tổng hòa lại, kết hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh, đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh, Đô thị Kinh tế biển và cửa ngõ logistics phía Đông Nam sẽ tạo thành một chiếc kiềng 3 chân, kiến tạo một Thành phố Hồ Chí Minh phát triển “năng động-hài hòa-cân bằng-bền vững”.
Việc hình thành Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh vừa tạo ra một cực tăng trưởng mới, vừa mở ra dư địa chiến lược tạo nền tảng then chốt góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn, đưa Thành phố Hồ Chí Minh tiếp tục giữ vững vai trò đầu tàu và tạo sức lan tỏa mạnh mẽ cho vùng kinh tế trọng điểm phía nam và cả nước. Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh Bùi Minh Thạnh cho biết: Thành phố sẽ đồng hành và hỗ trợ mạnh mẽ trong suốt quá trình triển khai đề án, đặc biệt là đối với các nhà đầu tư, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, các tổ chức trong nước và quốc tế tham gia phát triển Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh. Thành phố sẽ tận dụng tối đa các cơ chế đặc thù, tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đơn giản hóa thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp phân quyền và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thử nghiệm các mô hình, công nghệ và phương thức quản trị mới theo cơ chế sandbox có kiểm soát.
Với nền tảng đã được chuẩn bị kỹ lưỡng, với sự đồng hành của các nhà đầu tư chiến lược, các đối tác quốc tế, cộng đồng khoa học, viện trường và doanh nghiệp, Đô thị Khoa học công nghệ-bắc Thành phố Hồ Chí Minh sẽ trở thành động lực đột phá, góp phần giúp Thành phố Hồ Chí Minh đạt mức tăng trưởng hai con số; hiện thực hóa tinh thần Nghị quyết 57 về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; vượt qua bẫy thu nhập trung bình và từng bước khẳng định vị thế của một siêu đô thị toàn cầu.
