Vĩnh Long sản xuất nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu

Nhiều công trình, dự án thủy lợi như Tầm Phương; Nam Măng Thít; trạm bơm Kênh 3 tháng 2; hồ chứa nước ngọt dọc bờ sông Láng Thé;…đã đưa vào khai thác, giúp tỉnh quy hoạch 50.000ha lúa chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu thị trường nội địa và xuất khẩu, góp phần phát triển kinh tế, xã hội, ổn định đời sống người dân.

Đầu tư hạ tầng thủy lợi hiện đại

Trước đây, từ nguồn vốn tài trợ của Chính phủ Australia, dự án thủy lợi Tầm Phương, xã Châu Thành được triển khai với 4 kênh cấp 1 gồm, Tầm Phương, Thanh Nguyên, Bắc Phèn, Ô Xây, dài 25km; 49 kênh cấp 2, dài 78km; 354 kênh cấp 3, dài gần 400km, xây lắp hơn 350 cống thủy lợi.

Từ đó, gần 10.000ha đất nông nghiệp các xã Châu Thành, Hưng Mỹ, một phần diện tích của xã Song Lộc hoàn toàn kiểm soát được hạn, mặn, nông dân đã canh tác 3 vụ lúa/năm, năng suất bình quân đạt từ 5,5-7,5 tấn/ha, tùy vụ.

Cùng với đó, hưởng lợi từ dự án phát triển thủy lợi Đồng bằng sông Cửu Long, với tổng mức đầu tư hơn 1.200 tỷ đồng, hạ tầng thủy lợi trên địa bàn tỉnh cơ bản hoàn thiện, ngăn mặn, trữ ngọt, đáp ứng nhu cầu sản xuất nông nghiệp, nước sinh hoạt của nhân dân. Tỉnh Trà Vinh, Vĩnh Long cũ đã được Trung ương đầu tư xây dựng 30 cống thủy lợi đầu mối gồm các tuyến kênh cấp I, cấp II, 50km đê bao, 60 cầu bê-tông nằm trên trục các tuyến đê.

Hệ thống cống thủy lợi đầu mối nằm trên tuyến đê bao ngăn mặn phía sông Cổ chiên gồm các cống Cái Hóp, Láng Thé, Vinh Kim, Bến Chùa; phía sông Hậu gồm các cống Đôn Châu, Trà Cú, Cần Chông, Chông Văn, Bông Bót, giúp ngăn mặn, trữ ngọt cho hàng trăm nghìn héc-ta đất nông nghiệp các xã, phường ven biển trong tỉnh.

Bên cạnh đó, Bộ Nông nghiệp và Môi trường cũng đã triển khai dự án đầu tư xây dựng công trình nạo vét kênh Mai Phốp-Ngã Hậu, tổng kinh phí hơn 436 tỷ đồng. Nhiều hạng mục công trình của dự án được thực hiện từ cửa sông Vũng Liêm đến các tuyến kênh Mai Phốp, Mây Tức, Ngã Hậu, đấu nối cùng tuyến kênh trục Trà Ngoa, dài 24km, với khối lượng đất đào hơn 1.000.000m³, bê-tông 7.059m³. Dự án đưa vào khai thác đã tiếp ngọt 30.000ha lúa, tăng cường rửa phèn cho hơn 160.000ha đất tự nhiên.

Ngày mới ở phường Bình Minh

Dự án trạm bơm Kênh 3 tháng 2, xã Hùng Hòa, với tổng mức đầu tư hơn 244 tỷ đồng, đưa vào vận hành có 26.000ha đất nông nghiệp của các xã, phường ven biển của tỉnh hoàn toàn chủ động nguồn nước tưới tiêu trong mùa khô. Dự án còn cấp nước ngọt sinh hoạt cho hơn 285.000 người tại khu kinh tế Định An, các nhà máy nhiệt điện tại Trung tâm Điện lực Duyên Hải. Đồng thời, đây cũng là trạm bơm công nghệ hiện đại của tỉnh, với quy mô gồm năm cống hở, công suất 20m3/giây, với các thiết bị máy bơm, hệ thống xi-lanh thủy lực nhập khẩu từ nước ngoài.

Thương hiệu lúa, gạo hữu cơ Trà Vinh.

Từ nguồn vốn ngân sách Trung ương, tỉnh, tuyến đê bao tả, hữu sông Cổ Chiên của 2 xã đảo Long Hào, Hòa Minh đã được xây dựng hoàn thành, ngăn triều cường, kiểm soát mặn, phục vụ đa mục tiêu trong sản xuất. Nhờ đó, người dân đẩy mạnh chuyển dịch kinh tế nông nghiệp, đa dạng cây trồng, vật nuôi, ổn định đời sống.

Hai xã đảo này cũng đã xây dựng được vùng sản xuất lúa, tôm hữu cơ tập trung mang lại giá trị kinh tế cao, với diện tích hơn 150ha. Vụ lúa năm 2024, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh đã triển khai mô hình trồng lúa sạch, gắn liên kết đầu ra sản phẩm với diện tích 36ha, sử dụng giống lúa ST25, có 46 hộ dân 2 xã Long Hòa, Hòa Minh thực hiện.

Theo đó, nông dân thực hiện mô hình trồng lúa trên nền đất nhiều năm không sử dụng phân hóa học, thuốc bảo vệ thực vật. Kết quả, năng suất lúa bình quân đạt 5 tấn/ha, giá bán 14.960 đồng/kg, lợi nhuận 51,6 triệu đồng/ha; cao hơn so với ruộng lúa bên ngoài.

Nông dân Nguyễn Văn Xem, ấp Rạch Sâu, xã Long Hòa, cho biết, hệ thống thủy lợi, điện được Nhà nước đầu tư hoàn chỉnh, nhiều năm qua, các thành viên gia đình tôi canh tác 7ha lúa hữu cơ kết hợp nuôi tôm càng xanh, doanh nghiệp hợp đồng bao tiêu sản phẩm. Hằng năm, gia đình tôi lợi nhuận khoản 1 tỷ đồng từ mô hình lúa hữu cơ, tôm càng xanh; nuôi tôm luân canh trên đất lúa.

Theo ông La Quốc Yên, Giám đốc Hợp tác xã nông nghiệp, thương mại và sản xuất dịch vụ Châu Hưng, xã Hưng Mỹ, hằng năm hợp tác xã đều hỗ trợ vật tư nông nghiệp đầu vào, bao tiêu đầu ra lúa, gạo hữu cơ cho hàng chục hộ dân 2 xã đảo Long Hòa, Hòa Minh, với diện tích 20-30ha. Hợp tác xã ký hợp đồng bao tiêu lúa, gạo với giá cao hơn thị trường từ 500 đồng/kg, đồng thời hỗ trợ nông dân 50% chi phí giống.

Sản phẩm lúa, gạo hữu cơ được sản xuất tại 2 xã đảo Long Hòa, Hòa Minh, một phần xã Hưng Mỹ, đã được Cục Sở hữu trí tuệ, thuộc Bộ Khoa học và Công nghệ chấp nhận đơn hợp lệ theo Quyết định số 56999/QĐ-SHTT ngày 27/7/2023 về chứng nhận nhãn hiệu lúa, gạo hữu cơ Trà Vinh.

Đặc biệt, sản phẩm lúa, gạo hữu cơ của 2 xã đảo Long Hòa, Hòa Minh cũng đã được cấp chứng nhận EU Organic Bio, JAS và đóng gói với trọng lượng 2kg, 5kg, có dán tem chống giả kết hợp truy xuất nguồn gốc.

Tiến sĩ Lê Văn Đông, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, cho biết, thời gian qua, tỉnh luôn chú trọng đổi mới việc tổ chức lại sản xuất, tăng cường nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao khoa học, công nghệ cho nông dân. Tập trung phát triển hạ tầng nông thôn đáp ứng yêu cầu sản xuất nông nghiệp bền vững, hiện đại.

Đồng thời, ngành nông nghiệp tỉnh khuyến khích các xã, phường ven biển tiếp tục nhân rộng các mô hình sản xuất nông nghiệp thích ứng biến đổi khí hậu như nuôi tôm càng xanh xen canh lúa, lợi nhuận hơn 70 triệu đồng/ha, tăng 4-5 lần so với độc canh cây lúa, giảm chi phí thức ăn, thuốc hóa chất; nuôi tôm luân canh lúa theo hướng hữu cơ, lợi nhuận hơn 467 triệu đồng/ha;… Đây là những mô hình được ngành nông nghiệp tỉnh đánh giá đạt hiệu quả cao ở cả 3 tiêu chí kinh tế, xã hội và môi trường.