Phát huy vai trò lãnh đạo toàn diện của các cấp ủy trong ứng phó hạn mặn
Theo dự báo, mùa khô 2025-2026 có nguy cơ xuất hiện xâm nhập mặn sớm hơn trung bình nhiều năm, với độ mặn tăng cao và xâm nhập sâu vào nội đồng, tác động trực tiếp đến các vùng sản xuất nông nghiệp trọng điểm của địa phương. Chỉ thị số 11 của Tỉnh ủy Vĩnh Long yêu cầu tăng cường vai trò lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền các cấp trong công tác phòng, chống và ứng phó hạn, xâm nhập mặn. Đây được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt, gắn liền với trách nhiệm chính trị của từng cơ quan, đơn vị và địa phương.
Đến nay, các cấp, các ngành đã chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể, sát với tình hình thực tiễn, bảo đảm triển khai đồng bộ, quyết liệt và hiệu quả các giải pháp phòng, chống hạn, mặn. Công tác kiểm tra, giám sát, đánh giá tình hình được thực hiện thường xuyên, kịp thời điều chỉnh phương án ứng phó theo diễn biến thực tế.
Bí thư Chi bộ ấp Thanh Trung (xã Hưng Khánh Trung) Đoàn Thị Thắm cho biết: “Thực hiện Chỉ thị số 11 của Tỉnh ủy, chi bộ triển khai xuống đảng viên và nhân dân về chủ động phòng chống hạn mặn. Trên địa bàn ấp đã hoàn thành công trình cống ngăn mặn, trữ nước ngọt trên sông và thực hiện nạo vét, gia cố đê bao ở những đoạn xung yếu. Hiện tại, người dân trồng mai vàng, sầu riêng, bưởi da xanh… đã chủ động đào ao tạm chứa nước ngọt để chủ động ứng phó với hạn hán, xâm nhập mặn sắp tới”.
Ngoài ra, tỉnh Vĩnh Long khuyến khích phát triển các giống cây trồng chịu mặn, chịu hạn; đẩy mạnh ứng dụng mô hình canh tác tiết kiệm nước; xây dựng nền tảng số hỗ trợ nông dân tiếp cận thông tin về thời vụ, kỹ thuật sản xuất và thị trường tiêu thụ. Đồng thời, vận động nhân dân tích cực trữ nước mưa, nạo vét kênh mương, đào ao dự trữ nước, chủ động bảo đảm nguồn nước phục vụ sinh hoạt và sản xuất.
Tại nhiều địa phương, người dân đã chủ động thay đổi phương thức canh tác để thích ứng với điều kiện mới. Gia đình bà Phạm Thị Nhựt Linh, ngụ xã Lương Hòa đã chủ động trữ nước ngọt, thay đổi phương thức sản xuất để phù hợp với tình hình hạn mặn ngày càng gay gắt. Bà Linh cho biết: “Trước đây, gia đình tôi sản xuất ba vụ lúa mỗi năm, nhưng hiện nay chỉ còn hai vụ để né mặn. Việc trữ nước ngọt cũng trở thành giải pháp quan trọng để bảo đảm nước sinh hoạt và chăn nuôi đàn bò trong mùa khô. Không chỉ gia đình tôi mà hầu hết các hộ dân trong vùng đều chủ động trữ nước ngọt, nhiều hộ chuyển sang trồng dừa hoặc các loại cây phù hợp hơn với điều kiện hạn, mặn ngày càng khốc liệt”.
Chủ động kịch bản ứng phó hạn mặn mùa khô 2025-2026
Chỉ thị 11 của Tỉnh ủy Vĩnh Long đặt ra yêu cầu nâng cao chất lượng công tác quan trắc, giám sát và dự báo diễn biến hạn, xâm nhập mặn, phục vụ hiệu quả công tác lãnh đạo, chỉ đạo và điều hành. Việc ứng dụng các công nghệ hiện đại như cảm biến đo mặn tự động, hệ thống GIS, trí tuệ nhân tạo (AI), Internet vạn vật (IoT) được khuyến khích nhằm tăng độ chính xác của dự báo và kịp thời cảnh báo đến người dân.
Bên cạnh đó, tỉnh chú trọng xây dựng hệ thống cảnh báo sớm qua ứng dụng di động, tin nhắn SMS, Zalo OA…, giúp thông tin nhanh chóng, thuận tiện, dễ tiếp cận, đặc biệt đối với các khu vực chịu ảnh hưởng nặng nề của hạn mặn.
Điển hình tại Hợp tác xã bưởi da xanh Giồng Trôm (xã Lương Quới, tỉnh Vĩnh Long) đã ứng dụng máy đo độ mặn tự động đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Ông Nguyễn Văn Bảy, Giám đốc Hợp tác xã, cho biết: “Mỗi ngày, chỉ số độ mặn trong nước tại kênh sau nhà được cập nhật tự động và gửi vào nhóm Zalo của 63 thành viên cùng người dân trong khu vực. Nhờ đó, bà con chủ động trữ nước ngọt, điều chỉnh lịch tưới, bảo vệ vườn cây hiệu quả hơn”.
Song song đó, tỉnh ưu tiên đầu tư mở rộng mạng lưới cấp nước sạch, đặc biệt tại các khu vực vùng sâu, vùng xa, vùng ven biển và những địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng của hạn, mặn. Việc tăng cường kiểm tra, giám sát chất lượng nguồn nước sinh hoạt, kiểm soát ô nhiễm và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về tài nguyên nước được xác định là giải pháp quan trọng để bảo vệ sức khỏe nhân dân và bảo đảm an ninh nguồn nước lâu dài.
Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Vĩnh Long Lâm Văn Tân cho biết, ngành nông nghiệp đang phối hợp chặt chẽ với các sở, ngành và địa phương theo dõi diễn biến hạn hán, xâm nhập mặn; kịp thời hướng dẫn người dân tổ chức sản xuất thích ứng với biến đổi khí hậu trong mùa khô 2025-2026.
Ngành tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền, hướng dẫn người dân chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi phù hợp; sử dụng giống chịu mặn; bố trí lịch thời vụ né hạn, né mặn; áp dụng các biện pháp tưới tiết kiệm nước và quy trình canh tác phù hợp. Đồng thời, xây dựng các kịch bản ứng phó xâm nhập mặn theo từng cấp độ, nhằm chủ động bảo vệ sản xuất và đời sống của người dân.
Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy Vĩnh Long Hồ Thị Hoàng Yến cho rằng, Chỉ thị 11 của Tỉnh ủy Vĩnh Long xác định rõ trách nhiệm của các cấp ủy đảng, chính quyền, Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị-xã hội trong việc tổ chức quán triệt, triển khai thực hiện nghiêm túc, hiệu quả các nhiệm vụ đề ra. Công tác theo dõi, kiểm tra, đôn đốc việc thực hiện Chỉ thị được tăng cường, bảo đảm các nhiệm vụ được triển khai đồng bộ, kịp thời, mang lại hiệu quả thiết thực trong thực tiễn.
Với sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự đồng thuận và chủ động của nhân dân, cùng việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học-công nghệ và đầu tư hạ tầng trọng điểm, tỉnh Vĩnh Long đang từng bước xây dựng năng lực thích ứng chủ động, bảo đảm phát triển kinh tế-xã hội bền vững trong bối cảnh biến đổi khí hậu ngày càng gay gắt.
