Vùng đất nơi “đất biết nở, rừng biết đi và biển sinh sôi” đang chứng kiến một sự chuyển mình mạnh mẽ trong những ngày đầu của nhiệm kỳ 2025-2030. Không dừng lại ở những phần quà cứu trợ tức thời, Cà Mau đang kiến tạo một nền tảng bền vững hơn bằng cách trao sinh kế, trao niềm tin và cơ hội để người nghèo tự đứng trên đôi chân của mình.
Đó cũng là tinh thần chủ đạo xuyên suốt trong việc triển khai Đề án số 006/ĐA-UBND về hỗ trợ sinh kế, một quyết sách mang đậm tính nhân văn và khát vọng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Cà Mau, trên tinh thần không để ai bị bỏ lại phía sau.
Tư duy mới cho một khát vọng cũ
Mảnh đất cực Nam của Tổ quốc dù sở hữu tiềm năng lớn về nông-lâm-ngư nghiệp, nhưng cũng là nơi chịu tác động nặng nề nhất từ các hình thái cực đoan của biến đổi khí hậu. Những cơn sóng xâm thực, tình trạng sạt lở đất và nước biển dâng không chỉ bào mòn bờ bãi mà còn đe dọa trực tiếp đến sinh kế của hàng nghìn hộ dân. Trong bối cảnh đó, bài toán giảm nghèo nếu chỉ giải bằng phương pháp cũ là hỗ trợ tiền mặt, hoặc quà tặng vào các dịp lễ, Tết… sẽ mãi chỉ là giải pháp tình thế.
Nhận diện rõ thách thức nêu trên, ngay khi hoàn thành cơ bản chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát vào giữa năm 2025, lãnh đạo cấp ủy và chính quyền tỉnh Cà Mau đã xác định: “An cư” mới chỉ là bước đầu, “lạc nghiệp” mới là đích đến bền vững.
Chia sẻ với phóng viên về thông điệp mạnh mẽ của sự thay đổi về chất trong công tác an sinh xã hội của địa phương, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải, nhấn mạnh: “Trong tình hình mới, chúng tôi chuyển hẳn tư duy từ “cho con cá” sang “trao cần câu” để khơi dậy khát vọng thoát nghèo, xóa luôn tư duy nghèo”.
Đề án số 006/ĐA-UBND vào cuối năm 2025 của Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau ra đời chính là sự cụ thể hóa quyết tâm chính trị nêu trên. Khác với các chương trình trước đây thường mang tính cào bằng, Đề án lần này thực hiện một cuộc “bắt mạch” tỉ mỉ đến từng hộ gia đình.
“Tỉnh đã tiến hành rà soát, phân loại 12.147 hộ thuộc nhóm yếu thế (hộ nghèo, cận nghèo, gia đình chính sách khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số) tại địa phương để thiết kế những gói hỗ trợ phù hợp nhất, giống như “đo ni đóng giày” cho từng trường hợp cụ thể, đồng chí Lê Thanh Triều, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau, chia sẻ.
Không chỉ đơn thuần chỉ hỗ trợ vốn, Đề án tập trung vào 5 nhóm giải pháp cốt lõi, bao gồm: Hỗ trợ mô hình sản xuất; Đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm; Hỗ trợ công cụ, tư liệu sản xuất; Kết nối tiêu thụ sản phẩm và Tăng cường khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản. Đây là một cách tiếp cận đa chiều, giải quyết gốc rễ của sự nghèo đói là thiếu vốn, thiếu kiến thức và thiếu thị trường, chứ không chỉ là thiếu tiền tiêu dùng trước mắt.
Đại đoàn kết-“bệ phóng” cho những cuộc đời mới
Để triển khai Đề án có tổng kinh phí khoảng 579 tỷ đồng trong bối cảnh ngân sách địa phương còn nhiều nhiệm vụ chi, Cà Mau đã chọn cách phát huy nội lực từ chính sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Trong đó, vai trò nòng cốt chính là Mặt trận Tổ quốc, cùng các tổ chức thành viên.
Trong Báo cáo chính trị tại Đại hội Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau nhiệm kỳ 2025-2030 cũng khẳng định vai trò nêu trên, đồng thời vạch ra những đột phá chiến lược trong nhiệm kỳ. Ở đột phá chiến lược thứ hai nêu rất rõ: Phối hợp, tham mưu hỗ trợ sinh kế cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ khó khăn, góp phần hỗ trợ thoát nghèo bền vững.
Bí thư Tỉnh ủy Cà Mau Nguyễn Hồ Hải, trong bài phát biểu chỉ đạo Đại hội cũng đã kêu gọi, khơi dậy tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách” nhưng ở một tầm cao mới. Đồng chí nhấn mạnh việc không để ai bị bỏ lại phía sau không chỉ là trách nhiệm của chính quyền, mà là mệnh lệnh từ trái tim của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân vùng Đất Mũi-Cà Mau.
Trong Chương trình hành động nhiệm kỳ mới, Mặt trận Tổ quốc tỉnh Cà Mau quán triệt công thức thực thi kỷ cương: “3 Dễ-3 Rõ-3 Đo”. Đó là: Dễ hiểu-Dễ nhớ-Dễ làm; Rõ mục tiêu-Rõ trách nhiệm-Rõ thời hạn; và đặc biệt là Đo đầu vào-Đo đầu ra-Đo tác động.
Áp dụng vào Đề án hỗ trợ sinh kế, theo đồng chí Lê Thanh Triều, các hộ thuộc nhóm yếu thế tham gia Đề án sẽ không đơn độc xoay xở với “chiếc cần câu” được trao, bởi có sự đồng hành của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức thành viên. Không chỉ là người giám sát, mỗi đoàn thể sẽ trực tiếp nhận “đỡ đầu” các hộ dân. Hội Nông dân hướng dẫn kỹ thuật canh tác hữu cơ, Hội Phụ nữ hỗ trợ khởi nghiệp, Đoàn Thanh niên giúp chuyển đổi số…
Đặc biệt, tinh thần “lá lành đùm lá rách” từ phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát sẽ được phát huy và nâng lên một tầm cao mới. Cà Mau phát động phong trào mỗi hộ khá, hộ trung bình giúp đỡ một hộ nghèo ngay tại cộng đồng dân cư. “Nhóm yếu thế nhận hỗ trợ luôn có sự đồng hành, hướng dẫn sát sao của các tổ chức đoàn thể và sự đỡ đầu của các doanh nghiệp, mạnh thường quân. Sự hỗ trợ này không chỉ là vật chất, mà còn là tình làng nghĩa xóm, là sự giám sát và động viên nhau cùng vươn lên, tạo nên những “Khu dân cư đoàn kết, ấm no, hạnh phúc”, đồng chí Lê Thanh Triều chia sẻ quyết tâm hành động.
Sự cộng hưởng giữa “An cư” qua phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát đang được Cà Mau nối tiếp qua chương trình “Lạc nghiệp” từ Đề án 006/ĐA-UBND. Đây cũng chính là công thức giảm nghèo đa chiều, toàn diện mà Cà Mau đang tiên phong thực hiện. Nó minh chứng cho phương châm hành động của nhiệm kỳ 2025-2030 của Đảng bộ tỉnh Cà Mau: “Lấy nhân tố con người là trung tâm, là chủ thể, nguồn lực, mục tiêu”, hướng tới xây dựng một Cà Mau không chỉ phát triển về kinh tế mà còn giàu có về tình người.
Thành công của Đề án rồi đây sẽ được đo, đếm bằng những con số thống kê cụ thể, qua tỷ lệ hộ được hỗ trợ thoát nghèo… Nhưng quan trọng hơn ở đây, ngay khi triển khai đề án này, Cà Mau đã lan tỏa giá trị nhân văn, khơi dậy lòng tự trọng, ý chí tự lực tự cường của người dân, qua đó củng cố niềm tin vững chắc của nhân dân vào Đảng bộ và chính quyền trong kỷ nguyên phát triển mới. Như lời đúc kết của người đứng đầu Đảng bộ tỉnh tại lễ tổng kết phong trào xóa nhà tạm, nhà dột nát: “Khi nỗi lo về chỗ ở đã được giải tỏa, “chiếc cần câu” sinh kế được trao tay sẽ phát huy tối đa hiệu quả, giúp người dân chuyên tâm làm ăn, tích lũy để vươn lên”.
Thông tin cốt lõi của Đề án Hỗ trợ sinh kế tỉnh Cà Mau giai đoạn 2025-2027: Quy mô hỗ trợ cho 12.147 hộ thuộc nhóm yếu thế; Đối tượng hỗ trợ sinh kế: Hộ gia đình chính sách có hoàn cảnh khó khăn, hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ đồng bào dân tộc thiểu số; Tổng kinh phí thực hiện khoảng 579 tỷ đồng (từ ngân sách và nguồn xã hội hóa); Mục tiêu chiến lược: Đến hết năm 2027, hoàn thành hỗ trợ sinh kế cho 100% đối tượng rà soát; Đảm bảo ít nhất 80% số hộ được hỗ trợ thoát nghèo bền vững.
