Ví dụ như tại kênh Đôi Ma, đây là nguồn dẫn nước quan trọng cho hơn 2.000 hecta lúa khu vực Bến Lức, Cần Giuộc, Cần Đước. Và vị trí đặt cống cũng được tính toán rất kỹ để lấy nước ngọt vào đồng và xả nước ra khi cần, giúp nông dân tăng vụ hai, vụ ba. Cống Đôi Ma còn phát huy tác dụng ngăn mặn khi vào mùa khô, cống đóng hoàn toàn giữ lại dòng nước ngọt lành bên trong, nuôi dưỡng đồng ruộng. Thực tiễn đã chứng minh, những năm Đồng bằng sông Cửu Long bị ảnh hưởng nặng nề, tại khu vực kênh Đôi Ma, nhờ chủ động tích trữ và điều tiết nước, sản xuất nông nghiệp cơ bản không bị gián đoạn, nông dân không phải tha phương.
Còn tại kênh Rạch Chanh, nhờ hệ thống Cống Rạch Chanh, 5.000 hecta đất nông nghiệp ở khu vực này luôn an toàn. Khi vận hành, nước từ sông Vàm Cỏ Đông được bơm bổ sung vào hệ thống kênh Rạch Chanh dài hơn 27 km. Trạm bơm có công suất đạt 10.500 m³/giờ, phục vụ tưới tiêu cho khoảng 4.900 ha đất sản xuất. Theo quy trình, phải đo mực nước và độ mặn định kỳ 30 phút/lần. Nếu độ mặn dưới 1.000 mg/l, trạm bơm sẽ khởi động để đưa nước ngọt vào nội đồng. Và như ngược lại, bơm sẽ tạm ngừng. Ví như hiện nay đang trong cao điểm xâm nhập mặn từ tháng 11 đến tháng 4, cống sẽ được đóng hoàn toàn để giữ nguồn nước ngọt.
Tỉnh ủy Tây Ninh nhận định, trong thời gian tới, sản xuất nông nghiệp dự báo tiếp tục đạt được nhiều kết quả tích cực; chuyển dịch theo hướng ứng dụng công nghệ cao, tạo giá trị gia tăng cao, từng bước hình thành liên kết chặt chẽ giữa sản xuất với thị trường tiêu thụ; cơ cấu cây trồng, vật nuôi chuyển dịch theo hướng mang lại hiệu quả và giá trị kinh tế cao; chương trình phát triển nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao gắn với tái cơ cấu ngành nông nghiệp được tập trung thực hiện và mang lại nhiều kết quả tích cực; năng suất, chất lượng lúa ngày càng tăng, hình thành các vùng sản xuất nông nghiệp chuyên canh, từng bước đáp ứng yêu cầu thị trường nội địa và xuất khẩu. Và tất cả mục tiêu này đều cần hệ thống thủy lợi bảo đảm.
Cũng nhờ nguồn nước Hồ Dầu Tiếng, sông Vàm Cỏ Đông, sông Vàm Cỏ Tây, sông Sài Gòn và hệ thống thủy lợi rộng khắp, thời gian gần đây, việc sản xuất nông nghiệp theo hướng chuyển đổi tư duy kinh tế nông nghiệp, thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo vệ môi trường, chuyển đổi các cây trồng truyền thống (lúa, cao su, mía, mì…) sang trồng rau, cây ăn trái các loại (sầu riêng, chuối, mãng cầu, bưởi, xoài, …) ngày càng nhiều, giá trị tăng thêm từ 3-6 lần so với cây truyền thống. Nhằm thực hiện thành công các chỉ tiêu của Nghị quyết, lãnh đạo tỉnh đã chỉ đạo ngành nông nghiệp tỉnh phấn đấu vùng trồng lúa chất lượng cao đạt trên 80% diện tích canh tác lúa toàn tỉnh. Hình thành các vùng sản xuất rau tập trung, gồm: vùng sản xuất dưa hấu luân canh trên đất lúa tại Tân Hưng, Vĩnh Hưng, Mộc Hóa, Tân Thạnh; vùng sản xuất rau ăn lá, rau ăn quả tập trung tại Dương Minh Châu, Gò Dầu, Bến Cầu; vùng chuyên rau ăn lá, rau ăn quả, rau gia vị tại Cần Giuộc, Cần Đước. Bên cạnh đó còn hình thành vùng nguyên liệu cây ăn quả ở vùng Đồng Tháp Mười. Phát triển vùng trồng tập trung thanh long tại Tầm Vu, Tân Trụ, Thủ Thừa; vùng trồng chanh ở Bến Lức, Đức Huệ, Thạnh Hóa, Thủ Thừa, Đức Hòa; phát triển đàn trâu ở Đức Huệ, Đức Hòa, Vĩnh Hưng, Tân Hưng… và tất cả đều cần nước.
Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tây Ninh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 còn khẳng định, phải “Đột phá về phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; chuyển đổi xanh, kinh tế tuần hoàn”. Vì thế, theo Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Tây Ninh, trong thủy lợi cho nông nghiệp, cần ứng dụng IoT/AI và cảm biến (mưa, mực nước, lưu lượng, độ mặn…) kết nối điện toán đám mây để thu thập dữ liệu thời gian thực; xây dựng bảng điều khiển phục vụ ra quyết định và điều khiển từ xa. Bên cạnh đó phải tối ưu hóa tài nguyên nước, xây dựng mô hình tính nhu cầu tưới theo thời gian thực để tưới chính xác, giảm thất thoát…
Còn theo Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tây Ninh, với thế mạnh về nguồn nước, ngành nông nghiệp đang nghiên cứu, ứng dụng khoa học công nghệ mới vào xử lý nước, xử lý các phế thải từ nông nghiệp thành vật liệu cacbon sinh khối cho những ứng dụng công nghệ hiện đại như khử mặn, điện phân nước, hấp phụ khí nhà kính, xử lý nước sinh hoạt, nước ngầm nhiễm asen.
Trung tâm Thủy lợi và Nước sạch tỉnh Tây Ninh cho biết, đơn vị đang quản lý 51 cống và 8 trạm bơm phục vụ hơn 13.000 hecta đất canh tác. Những năm gần đây, đơn vị đã triển khai nhiều giải pháp công nghệ tiên tiến trong việc theo dõi mực nước và vận hành công trình. Điển hình như hệ thống Scada, cho phép cán bộ quản lý giám sát từ xa, đo và điều tiết mực nước linh hoạt, giảm thiểu rủi ro do thiếu hay thừa nước, đồng thời tăng hiệu quả tưới tiêu cho cây trồng. Trong giai đoạn 2026-2030, sẽ triển khai 25 dự án thủy lợi từ nguồn vốn đầu tư công, tổng kinh phí khoảng 1.553 tỷ đồng, gồm: 630 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương, 517,2 tỷ đồng từ ngân sách địa phương và khoảng 406 tỷ đồng từ nguồn vốn ODA… không chỉ phục vụ nông nghiệp mà còn hỗ trợ hạ tầng cho các cụm, khu công nghiệp trọng điểm, tạo bước đột phá trong phát triển kinh tế.
