Văn kiện Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Nai nhiệm kỳ 2025-2030 đánh giá, thời gian qua, công tác dân tộc đạt nhiều kết quả nổi bật, hướng về cơ sở, gần dân, sát dân, chăm lo lợi ích thiết thực của nhân dân thông qua các phong trào thi đua, các chương trình, kế hoạch cụ thể, phù hợp với điều kiện thực tiễn. Công tác nắm bắt tình hình nhân dân, nhất là ở vùng đồng bào dân tộc thiểu số, vùng biên giới, … được tăng cường; góp phần giữ vững an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội. Công tác giải quyết các vấn đề liên quan đến dân tộc được thực hiện kịp thời, đúng chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; không để xảy ra điểm nóng, phức tạp.
Toàn tỉnh Đồng hiện có hơn 421 nghìn người dân tộc thiểu số, với 37 thành phần dân tộc, sinh sống tại 48 xã, 95 thôn, ấp thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi; trong đó có 3 xã đặc biệt khó khăn và 46 thôn đặc biệt khó khăn. Bà con các dân tộc thiểu số có truyền thống đoàn kết, gắn bó, tương trợ, giúp nhau cùng phát triển; sinh sống rải rác, xen kẽ trên địa bàn các xã, phường, tập trung đông ở khu vực biên giới, vùng sâu, vùng xa, vùng căn cứ kháng chiến cũ.
Đồng bào tuyệt đối tin tưởng vào công tác lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, chung tay xây dựng đời sống mới hôm nay. Nhiều tấm gương là đồng bào dân tộc thiểu số đã vươn lên vượt khó, sáng tạo trong lao động sản xuất, học tập, giữ gìn bản sắc văn hóa, tích cực đóng góp cho cộng đồng.
Ông Điểu Lá, người có uy tín của thôn Bom Bo, xã Bom Bo, cho biết: Di tích lịch sử sóc Bom Bo ngày nay hấp dẫn du khách nhờ các hoạt động trải nghiệm văn hóa. Vì vậy, việc gìn giữ, phát huy vô cùng quan trọng. Dệt thổ cẩm, đan lát là nghề truyền thống quý giá của người S’tiêng. Thế hệ tôi đã già rồi nên tôi mong có lớp học truyền dạy cho lớp trẻ, để con cháu vừa học hành vừa giữ gìn và phát triển nghề, giúp văn hóa S’tiêng tiếp nối qua các thế hệ.
Trước tình hình thực tiễn và yêu cầu phát triển của tỉnh trong giai đoạn mới, việc quan tâm thực hiện nhiều chính sách, chương trình hỗ trợ giúp đồng bào dân tộc thiểu số nâng cao đời sống vật chất, tinh thần càng được chú trọng. Năm 2025, công tác dân tộc và an sinh xã hội trên địa bàn tỉnh tiếp tục được bảo đảm. Chương trình Mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi cơ bản thực hiện đạt các mục tiêu, kế hoạch đề ra; đời sống bà con không ngừng cải thiện.
Ông Hoàng Văn Ngò, dân tộc Nùng, người có uy tín tại xã Trảng Bom, tỉnh Đồng Nai, chia sẻ: Tôi thấy thực hiện chính quyền địa phương hai cấp hiện nay, cán bộ rất nhiệt tình chỉ dẫn cho đồng bào dân tộc thiểu số chúng tôi nắm bắt được pháp luật và chính sách của nhà nước. Tỉnh phát triển kinh tế rất mạnh, kết cấu hạ tầng đã mở mang nhiều, bảo đảm thuận lợi cho người dân đi lại và ngày càng đem lại đời sống ấm no cho nhân dân.
Đồng chí Điểu Điều, Trưởng Ban Dân tộc, Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai cho rằng, các chính sách chung dành cho đồng bào dân tộc thiểu số về giảm nghèo, xóa nhà tạm, xây dựng nông thôn mới tích hợp chương trình giảm nghèo của Trung ương, đẩy mạnh đầu tư kết cấu hạ tầng đã góp phần làm thay đổi diện mạo rất lớn ở vùng sâu vùng xa, tỷ lệ hộ nghèo đã giảm đáng kể.
Kỳ họp thứ 8, Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai khóa X vào cuối năm 2025 đã thông qua Nghị quyết Quy định chế độ hỗ trợ đối với người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh và Nghị quyết Quy định về chính sách hỗ trợ sinh viên là người dân tộc thiểu số ở Đồng Nai. Chính sách mới áp dụng đối với người có uy tín trong đồng bào người có uy tín trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số được tỉnh hỗ trợ 800 nghìn đồng/người/tháng; được cấp thẻ bảo hiểm y tế hàng năm; được nhận chế độ thăm hỏi, tặng quà nhân dịp lễ, tết; được cung cấp ấn phẩm báo chí; được hỗ trợ kinh phí tham gia hội nghị, lớp bồi dưỡng…
Ở Đồng Nai hiện có 484 cá nhân được công nhận là người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số. Đây là những "cầu nối" nòng cốt giữa đồng bào với chính quyền các cấp trong triển khai thực hiện các mô hình, phong trào thi đua yêu nước, đưa Nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đồng Nai vừa biểu dương khen thưởng 61 cá nhân tiêu biểu có nhiều đóng góp trong công tác vận động, phát huy vai trò của người có uy tín trong năm 2025.
Theo Giám đốc Sở Dân tộc và Tôn giáo tỉnh Đồng Nai Trần Thanh Hòa, cùng với các cấp ủy Đảng, chính quyền, đoàn thể tại địa phương, người có uy tín trong đồng bào dân tộc thiểu số phát huy tốt vai trò tuyên truyền, vận động bà con chấp hành các chủ trương, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước; tích cực tham gia phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn an ninh trật tự, thực hiện tốt quy chế dân chủ cơ sở; nắm chắc tình hình dư luận xã hội, đời sống, tâm tư, nguyện vọng của đồng bào các dân tộc và phản ánh kịp thời đến các cơ quan chức năng có liên quan. Chủ động tham gia vào công tác xây dựng nông thôn mới, phát triển kinh tế - xã hội, giữ gìn bản sắc dân tộc.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả toàn diện đạt được rất lớn, thảo luận chương trình phát triển kinh tế-xã hội năm 2026 và giai đoạn 2026-2030 tại kỳ họp, nhiều đại biểu thẳng thắn nhìn nhận một số vấn đề cần tiếp tục quan tâm giải quyết, đó là: Đời sống đồng bào dân tộc thiểu số vẫn còn những khó khăn, nguy cơ tái nghèo cao, tỷ lệ mù chữ chưa được giải quyết dứt điểm, việc tham gia bảo hiểm y tế còn thiếu đồng bộ…
Phó Trưởng ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy Lê Thị Thái cho biết, qua thực tế nắm tình hình tại các xã vùng biên giới, vùng dân tộc thiểu số trên địa bàn tỉnh, Ban Tuyên giáo và Dân vận Tỉnh ủy nhận thấy cần phải thực hiện thêm nhiều giải pháp đồng bộ để góp phần chăm lo tốt hơn nữa, hỗ trợ đồng bào phát triển sinh kế phù hợp đặc thù từng vùng, từng dân tộc; thúc đẩy sản xuất gắn với chuỗi giá trị và thị trường tiêu thụ ổn định.
Tăng cường đào tạo nghề theo nhu cầu thực tiễn, tạo việc làm bền vững tại chỗ, kết hợp với đầu tư hạ tầng thiết yếu như: giao thông, điện, nước sạch, hạ tầng số để phục vụ sản xuất và nâng cao chất lượng đời sống. Tiếp tục hỗ trợ nhà ở, nước sạch, an ninh lương thực cho vùng còn nhiều khó khăn; đồng thời bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc gắn với phát triển du lịch cộng đồng, tạo thêm sinh kế và tăng thu nhập cho người dân.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Nguyễn Thị Hoàng khẳng định, tỉnh đã triển khai đồng bộ các chương trình phát triển kinh tế-xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số, chú trọng nâng cao đời sống, tạo điều kiện học tập, lao động, sản xuất cho người dân. Đồng thời đề nghị, thời gian tới các sở, ngành, địa phương tiếp tục quán triệt nghị quyết, xác định công tác dân tộc là nhiệm vụ thường xuyên, lâu dài, có ý nghĩa chiến lược đối với sự ổn định và phát triển của tỉnh; tăng cường phát hiện, bồi dưỡng, khen thưởng điển hình; triển khai hiệu quả các chương trình mục tiêu quốc gia; chăm lo thiết thực đời sống người dân vùng khó khăn và phát huy vai trò gương mẫu của các cá nhân tiêu biểu trong phát triển kinh tế, xây dựng khối đại đoàn kết.
Đề cập công tác cán bộ liên quan đến thực thi nhiệm vụ quan trọng này, đồng chí Hà Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Đồng Nai cho rằng, hiện nay, đa phần cán bộ phụ trách công tác dân tộc là nhân sự mới, còn hạn chế về kinh nghiệm và khả năng tiếp cận chính sách. Do đó, cần tổ chức bồi dưỡng chuyên sâu, tập huấn theo nhóm chính sách, gắn đào tạo với thực tiễn cơ sở.
Mặt khác, cần ổn định nhân sự phụ trách công tác dân tộc trong giai đoạn chuyển đổi, tránh xáo trộn làm gián đoạn công việc. Cần đổi mới công tác tuyên truyền, vận động đồng bào dân tộc thiểu số, nhất là đưa nội dung tuyên truyền vào các hoạt động văn hóa cộng đồng, tăng tính gần gũi, dễ tiếp cận; phát huy vai trò của người uy tín, già làng; gắn tuyên truyền với mô hình sinh kế thực tế, giúp bà con thấy rõ hiệu quả và chủ động tham gia.
