Hạ tầng giao thông đặt nền móng vững chắc
Trên phạm vi toàn tỉnh Đồng Nai, chương trình đột phá về đầu tư kết cấu hạ tầng đã được tổ chức triển khai đồng bộ, đạt nhiều kết quả quan trọng. Hạ tầng giao thông, đô thị, khu công nghiệp… được đầu tư nâng cấp, từng bước tạo diện mạo mới, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội, nâng cao chất lượng đời sống nhân dân.
Đặc biệt, sau sáp nhập tỉnh mở ra một giai đoạn phát triển mới với vị thế chiến lược tỉnh Đồng Nai mới trở thành trung tâm công nghiệp-dịch vụ-logistics của vùng Đông Nam Bộ, cửa ngõ giao thương quốc tế gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành và hệ thống cảng biển Cái Mép-Thị Vải, đồng thời là điểm kết nối quan trọng của hành lang kinh tế xuyên Á và vùng Tây Nguyên.
Thời gian qua, nhiều dự án giao thông trọng điểm quốc gia và liên kết vùng được tiếp tục triển khai hoàn thiện, nổi bật là: Cảng hàng không quốc tế Long Thành dự kiến đưa vào khai thác nửa đầu năm 2026, được xem là công trình hạ tầng chiến lược không chỉ của địa phương mà của cả quốc gia.
Cao tốc Phan Thiết-Dầu Giây đã đưa vào khai thác từ năm 2024, giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ miền Trung đến Vùng kinh tế trọng điểm phía nam. Cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu dự kiến hoàn thành giai đoạn 1 vào năm 2026, tạo kết nối nhanh chóng giữa các trung tâm công nghiệp, cảng biển và sân bay. Cao tốc bắc-nam phía tây đoạn Gia Nghĩa-Chơn Thành được Ủy ban nhân dân tỉnh cùng nhà đầu tư đã tổ chức khởi công, là tuyến huyết mạch kết nối Tây Nguyên với Đông Nam Bộ.
Tuyến cao tốc Thành phố Hồ Chí Minh-Thủ Dầu Một-Chơn Thành đang đẩy mạnh thi công. Các dự án đường Vành đai 3 và Vành đai 4 Thành phố Hồ Chí Minh…đang được tập trung thực hiện. Nhất là, các cầu kết nối với các địa phương lân cận như cầu Cát Lái, cầu Long Hưng, cầu Phú Mỹ 2 mới được động thổ….đang mở ra dư địa không gian phát triển mới tăng cường liên kết vùng.
Cùng với đó, hệ thống giao thông nội tỉnh cũng được quan tâm đầu tư. Nhiều tuyến đường tỉnh, cầu vượt và nút giao quan trọng được nâng cấp, từng bước giảm ùn tắc, nâng cao khả năng kết nối cảng-khu công nghiệp- đô thị. Hệ thống giao thông đường sắt đã được tổ chức nghiên cứu thực hiện đầu tư: đường sắt tốc độ cao bắc-nam, đường sắt đô thị: Thủ Thiêm-Long Thành, dự án kéo dài tuyến metro Bến Thành-Suối Tiên về tỉnh Đồng Nai...với mục tiêu phát triển kết cấu hạ tầng đồng bộ và nâng cao năng lực vận tải.
Sau khi các dự án hoàn thành sẽ hình thành trục kết nối liên thông toàn diện với sự kết hợp thuận tiện của nhiều loại hình vận tải từ hàng không, đường sắt, đường bộ cho đến đường thủy, đáp ứng nhu cầu vận tải, đồng thời rút ngắn khoảng cách đến các trung tâm kinh tế lớn trong Vùng kinh tế trọng điểm phía nam, rút ngắn khoảng cách đến các sân bay, cảng biển…góp phần thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào các khu công nghiệp, khu kinh tế, các cụm công nghiệp trên địa bàn tỉnh theo đúng định hướng đột phá về kết cấu hạ tầng giao thông, tạo động lực dẫn dắt phát triển kinh tế-xã hội trong tầm nhìn dài hạn.
Và thực tế hiện hữu sinh động bức tranh mạng lưới hạ tầng giao thông mở rộng đến đâu kéo theo phát triển mạnh mẽ đô thị, công nghiệp đến đó. Nổi bật là các dự án phát triển đô thị gắn liền với các trục động lực giao thông (sân bay Long Thành, cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, cầu Mã Đà,…) đã và đang hình thành không gian đô thị-công nghiệp-dịch vụ liên kết vùng.
Hay bước tiến mới hình thành 2 cực công nghiệp-logistics lớn: Biên Hòa-Long Thành-Nhơn Trạch gắn với Cảng hàng không quốc tế Long Thành và cảng biển Cái Mép-Thị Vải và Đồng Phú-Đồng Xoài-Chơn Thành, gắn với hành lang cao tốc bắc-nam phía tây và Quốc lộ 13. Đây là động lực quan trọng đưa tỉnh trở thành trung tâm công nghiệp-logistics hàng đầu vùng Đông Nam Bộ, đồng thời tạo việc làm ổn định cho hơn 1 triệu lao động.
Tuy nhiên, tiến độ của nhiều dự án trọng điểm còn chậm do vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng, bố trí vốn đối ứng và thực hiện thủ tục đầu tư. Nhận diện nguyên nhân, trong đó có nguyên nhân chủ quan thuộc về công tác lãnh đạo, điều hành chưa đáp ứng yêu cầu thực tiễn, tỉnh đã đúc kết một số bài học kinh nghiệm quan trọng để đẩy nhanh lộ trình trên chặng đường tiếp theo.
Phát triển hạ tầng đồng bộ, hiện đại, thông minh
Giai đoạn 2025-2030, tỉnh Đồng Nai xác định định hướng phát triển kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại, xanh và thông minh, coi đây là nền tảng tạo đột phá cho tăng trưởng kinh tế-xã hội gắn với mục tiêu phát triển bền vững.
Hạ tầng phát triển phải gắn kết chặt chẽ với quy hoạch quốc gia, vùng Đông Nam Bộ, Tây Nguyên và Quy hoạch tỉnh sau sáp nhập, khai thác tối đa lợi thế của Cảng hàng không quốc tế Long Thành, hệ thống cảng biển Cái Mép-Thị Vải và hành lang kinh tế xuyên Á. Định hướng này đồng thời bảo đảm sự cân đối giữa đô thị và nông thôn, giữa vùng động lực và vùng khó khăn; gắn kết hạ tầng kỹ thuật với hạ tầng xã hội, thương mại-dịch vụ-logistics.
Bên cạnh đó, tỉnh đẩy mạnh huy động nguồn lực xã hội, tăng cường hợp tác công-tư (PPP), thu hút FDI, vốn xanh, kết hợp hiệu quả nguồn lực trong nước và quốc tế. Chuyển đổi số, công nghệ hiện đại và ứng phó biến đổi khí hậu được coi là động lực xuyên suốt trong đầu tư, quản lý và vận hành hệ thống hạ tầng.
Trên cơ sở đó, địa phương xác định mục tiêu đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đồng bộ, hiện đại, tạo động lực cho phát triển. Hoàn thành các tuyến cao tốc trọng điểm qua tỉnh; hoàn thiện mạng lưới vành đai, trục kết nối sân bay Long Thành; phát triển hệ thống vận tải công cộng khối lượng lớn; giảm ùn tắc và tai nạn giao thông: cao tốc Biên Hòa-Vũng Tàu, Dầu Giây-Tân Phú, Tân Phú-Bảo Lộc, Bến Lức-Long Thành, Gia Nghĩa-Chơn Thành, Thành phố Hồ Chí Minh-Thủ Dầu Một-Chơn Thành, cùng các đoạn thuộc dự án đường Vành đai 3, Vành đai 4 đi qua địa bàn tỉnh…
Đẩy nhanh tiến độ các tuyến kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Long Thành, bảo đảm đồng bộ giữa đường cao tốc, quốc lộ, đường tỉnh, đường sắt và hệ thống giao thông công cộng; nâng cấp, mở rộng các trục quốc lộ huyết mạch, gắn kết vùng Đông Nam Bộ với Tây Nguyên và Nam Trung Bộ. Tiếp tục triển khai thực hiện đầu tư các tuyến đường sắt: Đường sắt tốc độ cao bắc-nam, các tuyến đường sắt đô thị kết nối Cảng hàng không quốc tế Long Thành: Thủ Thiêm-Long Thành, kéo dài Metro Bến Thành-Suối Tiên về tỉnh Đồng Nai,…
Nhiệm vụ trọng tâm thực hiện về lĩnh vực hạ tầng trong giai đoạn này được xúc tiến là hoàn thành đưa vào khai thác giai đoạn 1 Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hệ thống hạ tầng kết nối; nâng cấp, mở rộng quốc lộ, tỉnh lộ, xây dựng mới các nút giao thông trọng điểm.
Nâng tỷ lệ đô thị hóa toàn tỉnh trên 65% vào năm 2030; hình thành ít nhất 2 đô thị động lực đạt tiêu chí đô thị loại I; hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật và xã hội tại các khu đô thị mới gắn với sân bay gồm: Long Thành, Nhơn Trạch, Long Thành, Chơn Thành; phát triển đồng bộ các khu công nghiệp, khu kinh tế cửa khẩu.
Để thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển hạ tầng giai đoạn 2025-2030, tỉnh Đồng Nai đang quyết liệt triển khai đồng bộ các nhóm giải pháp trọng tâm. Tập trung nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư hạ tầng. Hoàn thiện quy hoạch, kế hoạch, chuẩn bị quỹ đất. Huy động và sử dụng hiệu quả nguồn lực đầu tư.
Tăng cường kỷ luật, kỷ cương, phòng chống tiêu cực, thất thoát. Và từ tỉnh đến cơ sở ở Đồng Nai đang tăng tốc lộ trình xây dựng hệ thống kết cấu hạ tầng đồng bộ, hiện đại, xanh, thông minh, tạo động lực phát triển nhanh và bền vững, đưa tỉnh trở thành trung tâm công nghiệp-dịch vụ-logistics hàng đầu quốc gia, phấn đấu đạt tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương vào năm 2030.
