Để phát huy động lực chính thúc đẩy tăng trưởng của sân bay Long Thành, “công trình thế kỷ” biểu tượng cho khát vọng đất nước tiến vào kỷ nguyên mới, tỉnh Đồng Nai đang gấp rút thực hiện quy hoạch xây dựng đô thị sân bay Long Thành, Khu thương mại tự do. Trong khi đó, giai đoạn 1 của Dự án sân bay Long Thành đang bước vào giai đoạn tăng tốc về đích để khai thác thương mại nửa đầu năm 2026.

Lan tỏa hiệu quả sân bay

Đồng chí Trương Thị Hương Bình, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Giám đốc Sở Tài chính Đồng Nai cho rằng, trong 12 động lực chính để thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội của nhiệm kỳ 2025-2030, thì vai trò sân bay Long Thành là rất quan trọng. Khi sân bay Long Thành chính thức đưa vào khai thác trong năm 2026, tạo động lực hình thành chuỗi dịch vụ giá trị gia tăng bao quanh sân bay như logistics hàng không, trung tâm phân phối, thương mại tự do, dịch vụ tài chính-ngân hàng, khách sạn, hội nghị và đô thị thông minh. Tỉnh Đồng Nai sẽ có những động lực phát triển kinh tế mới, tạo bước chuyển quan trọng cho tăng trưởng và hội nhập quốc tế.

Đầu tiên là đô thị sân bay Long Thành với quy mô 43 nghìn ha gắn với hành lang phát triển sông Đồng Nai với tuyến đại lộ ven sông Đồng Nai sẽ là cực tăng trưởng quan trọng ở phía nam tỉnh. Khu vực này hình thành trung tâm dịch vụ hàng không, logistics, thương mại quốc tế, tài chính, hội nghị và các khu đô thị hiện đại, góp phần mở rộng không gian phát triển đô thị-công nghiệp-dịch vụ, gắn kết chặt chẽ với Thành phố Hồ Chí Minh.

Với lợi thế sân bay Long Thành, tỉnh Đồng Nai đang hoàn thiện hồ sơ trình Chính phủ xem xét chấp thuận thành lập Khu thương mại tự do. Theo đồng chí Trương Thị Hương Bình, Khu thương mại tự do quy mô gần 7.500ha sẽ trở thành trung tâm logistics, phân phối quốc tế và dịch vụ thương mại-tài chính, hàng không. Đây là động lực quan trọng thúc đẩy phát triển công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp hỗ trợ và tăng cường vai trò của Đồng Nai trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Khi khu thương mại tự do Đồng Nai đi vào hoạt động, dự kiến sẽ hình thành các ngành kinh tế mũi nhọn mới, đóng góp vào tăng trưởng GRDP (dự kiến từ 1.5-2.5%), chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng tích cực, dự kiến sau khi hoạt động Khu thương mại tự đóng góp cho GRDP khoảng 8-10,5% của tỉnh Đồng Nai.

Thu hút đầu tư nước ngoài, nâng cao năng suất lao động không chỉ trong nội khu mà có tác động lan tỏa đến các ngành sản xuất, kinh doanh trên địa bàn tỉnh dự kiến đến năm 2030 sẽ thu hút khoảng 150 nghìn lao động chất lượng cao làm việc trong Khu thương mại tự do và đào tạo được 50 nghìn kỹ sư, chuyên gia công nghệ phục vụ cho các ngành trọng điểm.

Dự kiến, sau khi đi vào hoạt động, ngân sách nhà nước thu từ việc cho thuê đất Khu thương mại tự do vào khoảng 312 nghìn tỷ đồng; thu từ thuế các tổ chức hoạt động trong khu ước khoảng 8.000 -10.000 tỷ đồng/năm.

Động lực phát triển trên sẽ cộng hưởng, tạo thành nền tảng để Đồng Nai chuyển đổi mô hình tăng trưởng từ một tỉnh công nghiệp truyền thống sang trung tâm công nghiệp công nghệ cao, logistics quốc tế, thương mại tự do và dịch vụ hàng không, góp phần đưa kinh tế-xã hội tỉnh phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2050.

Để hiện thực hóa đô thị sân bay Long Thành và Khu thương mại tự do Đồng Nai, thời gian qua, tỉnh Đồng Nai đã nỗ lực triển khai nhiều giải pháp với phương châm được Thường trực Tỉnh ủy quán triệt: Quá trình thực hiện các đơn vị liên quan phải chú ý nâng cao giá trị nguồn lực đất đai, quy hoạch mang tính chiến lược, dài hạn để khu vực đô thị sân bay Long Thành, Khu thương mại tự phát triển xứng tầm, tạo động lực để tỉnh Đồng Nai “cất cánh”.

Theo Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út, cùng với huy động các nguồn lực đầu tư, đẩy nhanh tiến độ các dự án giao thông kết nối với sân bay Long Thành, bảo đảm thông suốt khi sân bay đi vào khai thác, địa phương dành 43 nghìn ha khu vực Long Thành và 23 nghìn ha khu vực Nhơn Trạch để phát triển đô thị cốt lõi lan tỏa hiệu quả của sân bay Long Thành. Trong quá trình thực hiện, tỉnh Đồng Nai tính toán từng tấc đất của khu vực lõi này để phát triển đô thị, hiệu quả sử dụng đất phải cao nhất.

Tăng tốc về đích

Sân bay Long Thành được xây dựng trên diện tích hơn 5.000ha tại xã Long Thành, tỉnh Đồng Nai. Dự án có tổng mức đầu tư khái toán là hơn 16 tỷ USD, chia thành 3 giai đoạn. Trong đó, giai đoạn 1 là hơn 5,4 tỷ USD, với công suất 25 triệu hành khách/năm và 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm. Sau khi hoàn thành tất cả các giai đoạn, sân bay Long Thành sẽ đạt công suất lên đến 100 triệu hành khách/năm và trở thành sân bay lớn nhất nước ta, có chức năng trung chuyển trong khu vực Đông Nam Á, cạnh tranh với các sân bay lớn trên thế giới.

Sau 5 năm kể từ ngày khởi công, ngày 19/12/2025, sân bay Long Thành giai đoạn 1 đã khai trương với việc đón 3 chuyến bay đầu tiên. Trong ngày lịch sử này, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Long Thành Lê Hoàng Sơn phấn khởi chia sẻ: “Cán bộ và nhân dân xã Long Thành rất phấn khởi, tự hào khi trên địa bàn có sân bay lớn nhất cả nước. Vượt qua rất nhiều khó khăn, vướng mắc về công tác giải phóng mặt bằng, hôm nay được chứng kiến những chiếc máy bay đầu tiên đáp xuống đường băng sân bay Long Thành, chúng tôi ai nấy đều cảm thấy tự hào về vùng đất này. Chắc chắn Long Thành sẽ bứt phá phát triển mạnh mẽ từ lợi thế sân bay, mang lại cuộc sống thịnh vượng, phồn vinh cho người dân”.

Hiện nay, các gói thầu tại dự án sân bay Long Thành giai đoạn 1 đang được tổ chức thi công đồng loạt trên toàn bộ mặt bằng công trường với mục tiêu đưa sân bay vào vận hành, khai thác thương mại trong tháng 6/2026. Liên danh nhà thầu đã huy động gần 15.000 chuyên gia, kỹ sư, công nhân, hơn 3.000 thiết bị, máy móc, triển khai hàng trăm mũi thi công.

Phó Tổng Giám đốc Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam Nguyễn Tiến Việt cho biết, toàn bộ các gói thầu đều được điều hành theo nguyên tắc lấy mốc vận hành tháng 6/2026 làm trung tâm, ưu tiên giải quyết dứt điểm các điểm giao cắt, chồng lấn, bảo đảm tính đồng bộ toàn dự án.

Kiểm tra tiến độ tại công trường ngày 10/1, đồng chí Trần Hồng Minh, Ủy viên Trung ương Đảng, Bộ trưởng Xây dựng yêu cầu các đơn vị thi công tiếp tục tăng tốc, tổ chức thi công liên tục “ba ca, bốn kíp”, tận dụng tối đa thời gian, nhân lực và thiết bị nhằm đẩy nhanh tiến độ các gói thầu, nhưng tuyệt đối phải bảo đảm chất lượng.

Bộ trưởng Xây dựng nhấn mạnh, các hạng mục phải hoàn thành trước tháng 6/2026, sẵn sàng phục vụ hoạt động khai thác của sân bay Long Thành theo đúng kế hoạch đã đề ra: “Mỗi hạng mục ở sân bay Long Thành hoàn thành phải đạt chuẩn về chất lượng, kỹ thuật và thẩm mỹ, xứng đáng là một cảng hàng không quốc tế hiện đại, thân thiện với môi trường, đạt tiêu chuẩn 5 sao khi đi vào vận hành”, Bộ trưởng Trần Hồng Minh yêu cầu.

Cùng với tăng tốc về đích giai đoạn 1 Dự án sân bay Long Thành, Bộ Xây dựng vừa có quyết định giao Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam làm chủ đầu tư giai đoạn 2 Dự án sân bay Long Thành. Theo đó, Tổng công ty Cảng hàng không Việt Nam được giao tổ chức lập Báo cáo nghiên cứu khả thi giai đoạn 2 của sân bay Long Thành, trong đó có thể nghiên cứu phân kỳ đầu tư các công trình để đáp ứng nhu cầu khai thác.