Chiều 21/1, trong phiên thảo luận tại Đại hội, đồng chí Nguyễn Chí Tài - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thành phố Huế đã trình bày tham luận với chủ đề: “Phát huy thế mạnh di sản, xây dựng Huế thành đô thị di sản, trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc tầm cỡ quốc tế”, nhằm đóng góp thêm góc nhìn thực tiễn về việc phát huy giá trị di sản và phát triển văn hóa - con người Việt Nam, đồng thời đề xuất giải pháp, kiến nghị trong lĩnh vực văn hóa-du lịch trong kỷ nguyên mới của đất nước.
Huế - nơi hội tụ những giá trị tinh hoa của dân tộc
Huế là vùng đất có lịch sử hơn bảy thế kỷ hình thành và phát triển, nơi hội tụ những giá trị tinh hoa của dân tộc; là địa phương duy nhất của cả nước sở hữu 8 di sản văn hóa được UNESCO vinh danh. Không gian di sản Huế bao gồm hệ thống kiến trúc cung đình phong phú, các lễ hội truyền thống, nghệ thuật cung đình, âm nhạc, ẩm thực, cùng lối sống thanh lịch, nhân ái của con người xứ Huế.
Thành phố Huế vinh dự và tự hào là mảnh đất đã gắn bó với thời niên thiếu của Chủ tịch Hồ Chủ tịch trong khoảng 10 năm (giai đoạn 1895-1901 và giai đoạn 1906-1909), khi Người và gia đình đến sinh sống, lao động, học tập tại Kinh đô Huế. Chính mảnh đất và con người nơi đây đã góp phần hun đúc, hình thành nên tư tưởng yêu nước của Bác, từ đó thôi thúc Người quyết tâm ra tự do cho dân tộc giữa xu thế công nghiệp hóa, thương mại hóa, Huế kiên định mục tiêu phát triển - lấy văn hóa và di sản làm trung tâm, làm nền tảng và động lực cho mô hình phát triển đô thị di sản xanh, thông minh và giàu bản sắc, thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội. Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân thành phố Huế quyết tâm xây dựng Huế trở thành một đô thị văn hóa - di sản đặc trưng, nơi quá khứ và hiện tại giao hòa trong nhịp sống đương đại. Đây là nền tảng quan trọng để xây dựng Huế trở thành đô thị di sản, trung tâm văn hóa, du lịch tầm quốc tế đặc trưng của Việt Nam.
Trong thời gian qua, quán triệt sâu sắc đường lối của Đảng về phát triển văn hóa, Huế đã triển khai nhiều giải pháp đồng bộ và sáng tạo: đẩy mạnh công tác trùng tu di sản; khôi phục các giá trị văn hóa phi vật thể Không gian văn hóa cung đình được kết nối hài hòa với văn hóa dân gian và văn hóa đương đại, hình thành nhiều hoạt động nghệ thuật đặc sắc, góp phần làm phong phú đời sống tinh thần và tạo ra sản phẩm du lịch đặc trưng. Đã triển khai phát triển kinh tế đêm trên địa bàn với nhiều khu phố đi bộ, phố ẩm thực, chương trình biểu diễn âm nhạc, nghệ thuật Các thương hiệu văn hóa-du lịch của Huế tiếp tục được khẳng định như: “Thành phố Festival đặc trưng của Việt Nam”, “Thành phố Văn hóa ASEAN”, “Huế - Kinh đô Ẩm thực", "Huế - Kinh đô Áo dài”.
Các sự kiện Festival Huế theo mô hình bốn mùa được tổ chức thường xuyên, quảng bá sâu rộng, tạo sức hút mạnh mẽ đối với du khách, nhà đầu tư và cộng đồng quốc tế mang lại hiệu quả kinh tế cao. Thành phố đã triển khai xây dựng một số sản phẩm du lịch gắn với không gian di sản, đồng thời tổ chức nhiều chương trình nghệ thuật tiêu biểu, tái hiển thực cảnh các lễ nghi cung đình thời Nguyễn như:
“Kinh đô gấm hoa, Âm sắc Huế”, “Hoàng cung giao hòa... Đặc biệt, thành phố Huế đã chú trọng công tác ứng dụng công nghệ thông tin và chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, du lịch. Công nghiệp văn hóa từng bước được phát triển và đẩy mạnh; việc mở rộng quan hệ với các tổ chức trong nước và quốc tế trong lĩnh vực nghiên cứu, phục hồi và phát huy các di sản được quan tâm chú trọng. Những kết quả đó đã góp phần quan trọng quảng bá hình ảnh thành phố Huế lan tỏa rộng rãi, tạo được dấu ấn sâu sắc đối với du khách trong và ngoài nước.
Phát huy thế mạnh của đô thị di sản gắn với việc gìn giữ, xây dựng bản sắc văn hóa Huế, con người Huế được Đảng bộ thành phố Huế quan tâm, chú trọng. Thành phố đã tập trung ưu tiên đầu tư cho công tác bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan thiên nhiên, bảo vệ không gian của di sản, qua đó tạo sự đồng thuận, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia.
Nhiều hoạt động, nhiều phong trào phát triển mạnh mẽ, lan tỏa sâu rộng, như: "Ngày Chủ nhật Xanh", "Hãy hành động để Huế thêm xanh-sạch-sáng", chính sách bảo vệ nhà vườn Huế,... đã góp phần quan trọng trong việc giữ gìn nét đẹp của không gian văn hóa, cảnh quan thiên nhiên và vẻ đẹp của con người Huế.
Có thể khẳng định, Huế đang mang trong mình diện mạo của một đô thị “Di sản, văn hóa, sinh thái, cảnh quan, thân thiện với môi trường và thông minh". Vị thế của trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc của Việt Nam, của khu vực đang được khẳng định, trở thành một trung tâm kinh tế của vùng kinh tế trọng điểm miền trung, phát triển theo hướng xanh và bền vững. Huế đã, đang và sẽ kiên trì phát triển theo định hướng đô thị xanh, thông minh và giàu bản sắc, với phương châm Huế phát triển nhanh trên nền tảng kinh tế tri thức, phát triển bền vững trên nền tảng văn hóa, kết hợp hài hòa giữa bảo tồn và phát triển, phát huy giá trị của các di sản văn hóa, nhất là di sản đã được UNESCO vinh danh, bảo tồn và phát huy các giá trị bản sắc văn hóa Việt Nam. Đồng thời, phát huy giá trị hệ thống phố cổ, nhà vườn, làng cổ, hình thành các tour, tuyến du lịch di sản, du lịch tâm linh, du lịch làng nghề, du lịch sinh thái…
Xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam
Trong bài tham luận trình bày tại Đại hội, đồng chí Nguyễn Chí Tài - Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam chỉ rõ, bên cạnh những thành tựu rất đáng trân trọng, Huế vẫn đang đối diện với nhiều tồn tại và thách thức ảnh hưởng trực tiếp đến mục tiêu trở thành trung tâm văn hóa, du lịch đặc sắc tầm quốc tế. Quá trình đô thị hóa và áp lực phát triển kinh tế-xã hội đặt ra những yêu cầu rất lớn đối với công tác bảo tồn, trùng tu di sản. Nhiều di tích đang xuống cấp nghiêm trọng, trong khi nguồn lực đầu tư còn hạn chế. Biến đổi khí hậu, thiên tai ngày càng cực đoan gây ảnh hưởng lớn đến hệ thống di tích và cảnh quan môi trường của đô thị di sản. Tiến độ số hóa di tích còn chậm; chất lượng sản phẩm du lịch chưa cao; nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực văn hóa-du lịch còn thiếu... Tuy vậy, với sự nỗ lực không ngừng của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân thành phố Huế trong thời gian qua, những khó khăn nêu trên sẽ là động lực để Huế đổi mới tư duy phát triển, phát huy mạnh mẽ tiềm năng đô thị di sản, thực hiện tốt công tác bảo tồn, gìn giữ giá trị văn hoá gắn với phát triển bền vững và hội nhập quốc tế sâu rộng.
Đồng chí Nguyễn Chí Tài cho biết, thành phố Huế xác định mục tiêu đến năm 2030 xây dựng Huế trở thành đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam; là trung tâm văn hóa, du lịch, trung tâm y tế chuyên sâu, trung tâm khoa học-công nghệ, trung tâm giáo dục-đào tạo đa ngành, đa lĩnh vực, chất lượng cao. Đây là định hướng chiến lược, là khát vọng lớn lao, theo tinh thần Đại hội XIV của Đảng.
Trên cơ sở phân tích những cơ hội và thách thức nêu trên, bám sát tinh thần Nghị quyết số 80-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển văn hóa Việt Nam, với quan điểm chỉ đạo: Phát triển văn hoá, con người là nền tảng, nguồn lực nội sinh quan trọng, động lực to lớn, trụ cột, hệ điều tiết cho phát triển nhanh và bền vững đất nước; đặt văn hóa vào đúng logic phát triển hiện đại: coi văn hóa là sức mạnh cạnh tranh của quốc gia, là nền tảng của sức mạnh mềm và là nguồn lực để bứt phá trong kỷ nguyên số.
Theo đồng chí Nguyễn Chí Tài, đất nước bước vào kỷ nguyên mới một cách bền vững, nhất định phải bắt đầu từ con người và văn hóa, từ những giá trị sâu bền làm nên bản lĩnh và sức mạnh Việt Nam. Chính vì vậy, thành phố Huế xác định sẽ xây dựng một chiến lược phát triển mới, mang tính bền vững và đột phá trong lĩnh vực văn hóa, du lịch, với ba trụ cột quan trọng: một là, bảo tồn di sản gắn với phát triển kinh tế di sản; hai là, xây dựng hệ sinh thái du lịch công nghiệp văn hóa hiện đại; ba là, phát huy yếu tố con người và bản sắc văn hóa Huế trong quá trình hội nhập.
Để thực hiện tốt các nội dung trên, đồng chí Nguyễn Chí Tài cho biết, trong thời gian tới thành phố sẽ tập trung triển khai thực hiện có hiệu quả các giải pháp. Theo đó, tiếp tục nâng cao nhận thức và trách nhiệm của toàn xã hội về vai trò của văn hóa và di sản trong phát triển. Bảo tồn và phát huy giá trị di sản không chỉ là trách nhiệm của ngành văn hóa hay của chính quyền, mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, trong đó có vai trò chủ thể rất quan trọng của người dân trên địa bàn thành phố. Công tác bảo tồn phải đi đôi với phát huy giá trị di sản; phát triển bền vững phải dựa trên nền tảng văn hóa và bản sắc Huế; đồng thời chú trọng các giải pháp để khai thác có hiệu quả tiềm năng, thế mạnh của di sản văn hóa, tránh làm ảnh hưởng đến di sản.
Cùng với đó, thành phố Huế sẽ tập trung đầu tư xây dựng Huế trở thành điểm đến văn hóa-du lịch hàng đầu khu vực Đông Nam Á thông qua việc nâng cao chất lượng dịch vụ, xây dựng các sản phẩm du lịch mới, thu hút đầu tư vào du lịch sinh thái, du lịch nghỉ dưỡng, du lịch biển, đầm phá, du lịch tâm linh, du lịch chữa bệnh, phát triển kinh tế đêm; đẩy mạnh liên kết hành lang kinh tế Đông Tây, liên kết vùng, nhất là với thành phố Đà Nẵng và tỉnh Quảng Trị, tăng cường quảng bá di sản và văn hóa, du lịch Huế bằng công nghệ số, hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh.
Thành phố Huế tiếp tục huy động nguồn lực để trùng tu, phục hồi các công trình di tích cấp thiết; đặc biệt là hệ thống quần thể di tích cố đô Huế: chú trọng công tác bảo tồn tổng thể hệ thống bảo tàng ngoài công lập; bảo vệ cảnh quan thiên nhiên đặc thù như sông Hương, núi Ngự, hệ đầm phá Tam Giang-Câu Hai, vịnh Lăng Cô, Vườn quốc gia Bạch Mã, Hải Vân đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực bảo tồn di sản và văn hóa.
Đồng thời, phát triển mạnh công nghiệp văn hóa và kinh tế sáng tạo; hình thành các không gian sáng tạo, các trung tâm biểu diễn nghệ thuật, bảo tàng số, thư viện mở; khuyến khích doanh nghiệp, tổ chức và cá nhân tham gia sáng tạo sản phẩm văn hóa có giá trị cao, góp phần tạo việc làm, phát triển kinh tế đi đôi với gìn giữ bản sắc và văn hóa; tiếp tục bảo tồn và phát huy các loại hình nghệ thuật truyền thống Huế; đồng thời thúc đẩy sáng tạo nghệ thuật đương đại mang bản sắc Huế; chú trọng công tác đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao. Trong thời gian tới, thành phố sẽ phối hợp với các trường đại học, viện nghiên cứu, các tổ chức quốc tế để đào tạo chuyên sâu trên các lĩnh vực bảo tồn, văn hóa, du lịch, nghệ thuật sáng tạo; tạo điều kiện để văn hóa Huế lan tỏa trong đời sống xã hội và hội nhập mạnh mẽ với thế giới.
Để đạt được những mục tiêu chiến lược trên, thay mặt Đảng bộ thành phố Huế, đồng chí Nguyễn Chí Tài đề nghị, Trung ương Đảng, Bộ Chính trị, Quốc hội, Chính phủ và bộ ban ngành trung ương quan tâm ban hành cơ chế, chính sách về khai thác thế mạnh đô thị di sản trong phát triển du lịch, đặc biệt là cơ chế xã hội hóa trong việc khai thác giá trị di sản, trong phát triển dịch vụ, du lịch tại đô thị di sản; hỗ trợ các chương trình hợp tác quốc tế về bảo tồn di sản, hợp tác với UNESCO cảnh quan và di sản vật thể, phi vật thể: Ban hành cơ chế UNESCO, các tổ chức quốc tế về bảo tồn chính sách mới, có tính vượt trội, tạo động lực, thúc đẩy phát triển cho thành phố Huế; hỗ trợ thành phố Huế trong việc xây dựng thành phố xứng tầm trung tâm văn hóa-du lịch đặc sắc và là đô thị di sản đặc trưng của Việt Nam theo tinh thần Nghị quyết 54-NQ/TW của Bộ Chính trị (khóa XII).
