Quy hoạch đi trước
Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Nguyễn Văn Út quán triệt, mục tiêu tăng trưởng 10% theo Nghị quyết Đảng bộ tỉnh đã đề ra, là nhiệm vụ bắt buộc. Do đó, nếu không đột phá từ quy hoạch, không đột phá trong tư duy, tầm nhìn, không đột phá trong cách làm mới thì chắc chắn không thể nào phát triển. Quy hoạch tốt thì phát triển tốt. Về tiến độ thực hiện, Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 phải hoàn thành trước ngày 1/3/2026.
Thời gian qua, lãnh đạo tỉnh Đồng Nai đã liên tục họp bàn liên quan công tác lập quy hoạch của tỉnh nhằm bảo đảm tiến độ và chất lượng, tạo nền tảng cho phát triển bền vững, bao trùm trong giai đoạn tiếp theo. Phó Bí thư Tỉnh ủy Đồng Nai Võ Tấn Đức đánh giá Đồ án điều chỉnh tổng thể Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 là bước chuẩn bị quan trọng và có ý nghĩa định hướng lâu dài cho sự phát triển ngành và lĩnh vực của tỉnh Đồng Nai mới.
Tỉnh Đồng Nai có vị trí hết sức quan trọng trong Vùng kinh tế trọng điểm phía nam cũng như vùng Đông Nam Bộ, là đầu mối giao thông, công nghiệp, logistics quan trọng, nhất là khi sân bay quốc tế Long Thành, các cảng biển, đường cao tốc qua địa bàn được khai thác đồng bộ. Do đó, quy hoạch cần bảo đảm tích hợp đồng bộ liên kết vùng, gắn chặt với quy hoạch quốc gia, quy hoạch vùng để phát huy toàn bộ lợi thế của Đồng Nai.
Quá trình xây dựng Đồ án quy hoạch lần này bám sát quan điểm được nêu trong Báo cáo Chính trị tại Đại hội Đảng bộ tỉnh Đồng Nai lần thứ I: Tập trung thực hiện điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ với Chiến lược phát triển kinh tế-xã hội của cả nước và định hướng không gian phát triển vùng, liên vùng; lập, điều chỉnh các quy hoạch xây dựng, quy hoạch đô thị và quy hoạch chuyên ngành nhằm tháo gỡ các điểm nghẽn trong phát triển hạ tầng và sử dụng đất, tạo thuận lợi trong thu hút đầu tư và huy động hiệu quả các nguồn lực.
Tập trung vào các vùng trọng điểm mới, để khai thác tối đa các tiềm năng, lợi thế về công nghiệp, logistics, thương mại, dịch vụ, du lịch, nông-lâm nghiệp và tài nguyên khoáng sản: Vùng đô thị-công nghiệp phía nam gắn với sân bay quốc tế Long Thành, cảng Phước An và các đô thị Trấn Biên, Long Thành, Nhơn Trạch; vùng công nghiệp-đô thị phía bắc gắn với Khu kinh tế cửa khẩu Hoa Lư, cửa khẩu Hoàng Diệu, các đô thị Bình Phước, Chơn Thành, Bình Long; phát triển kinh tế đường sông, đô thị sinh thái ven sông, ven hồ; vùng nông nghiệp công nghệ cao, chăn nuôi quy mô lớn, hiện đại-du lịch xanh, sinh thái phía đông bắc gắn với Bù Gia Mập, Phước Long, Bù Đăng, Tà Lài, Nam Cát Tiên.
Đồng thời, việc tổ chức rà soát, lập và triển khai thực hiện Quy hoạch tỉnh và các quy hoạch đô thị, quy hoạch chuyên ngành bảo đảm hài hòa 4 loại không gian: không gian công cộng phục vụ cộng đồng; không gian trên cao nhằm khai thác hiệu quả quỹ đất đô thị; không gian ngầm gắn với giao thông, hạ tầng kỹ thuật; không gian số để quản lý và vận hành đô thị thông minh. Quy hoạch đô thị gắn với phát triển hệ thống giao thông công cộng làm chủ đạo.
Huy động trí tuệ tập thể
Chỉ trong một khoảng thời gian ngắn gần đây, Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai đã tổ chức hai hội thảo khoa học để lĩnh hội, tiếp thu ý kiến các chuyên gia, nhà khoa học nhằm điều chỉnh quy hoạch giai đoạn 2021-2030 và tầm nhìn đến 2050. Tại hội thảo mới đây ngày 3/2, các nhà khoa học, nhà quản lý tập trung làm rõ những nội dung cốt lõi của phương án điều chỉnh quy hoạch. Bao gồm định hình lại động lực tăng trưởng, tái cấu trúc không gian phát triển, đến hoàn thiện hệ thống hạ tầng kỹ thuật và cơ chế chính sách. Mục tiêu xuyên suốt là tạo nền tảng phát triển dài hạn, khắc phục tình trạng chồng chéo, manh mún trong tổ chức không gian và triển khai dự án trước đây.
Thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, hiện quy hoạch tỉnh thuộc thẩm quyền của cấp tỉnh cả về không gian và thời gian, do vậy đây là cơ hội để Đồng Nai phân bổ lại không gian trong giai đoạn phát triển mới.
Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Đồng Nai Hồ Văn Hà cho biết, sau sáp nhập 2 tỉnh Bình Phước và Đồng Nai thì trở thành Đồng Nai mới, bức tranh mới, không gian mới. Đây là cơ hội để tỉnh phân bổ lại không gian, phân bổ lại vùng phát triển, các trục kinh tế cho phù hợp. Không ai khác bằng chính mình biết đang có lợi thế gì, cần đi nhanh thì đi như thế nào, công cụ thế nào? Quy hoạch phải đi trước, định hướng quy hoạch mà không đúng hướng sẽ xử lý rất phức tạp.
Cũng theo đồng chí Hồ Văn Hà, quy hoạch tỉnh phải mang tính tổng thể, do đó, phải tránh tình trạng cái gì cũng sợ thiếu nên cái gì cũng đưa vào, biến quy hoạch trở thành rào cản khi triển khai thực hiện.
Đồng Nai đang nắm giữ cơ hội vàng tạo lập cho tỉnh lợi thế cạnh tranh nổi trội về logistics, công nghiệp và dịch vụ vận tải, phát triển kinh tế xanh. Song, hạn chế hiện nay là chênh lệch phát triển kinh tế-xã hội rõ nét giữa các vùng; kết cấu hạ tầng chưa đồng bộ, mất cân đối; chất lượng nguồn nhân lực thấp. Tất cả những điều này đều phải được tính toán, cân nhắc khi giải quyết bài toán quy hoạch tỉnh và quy hoạch các phân khu đi kèm.
Đặc biệt quan tâm tính liên hoàn trong quy hoạch tại điểm nhấn thành lập Khu thương mại tự do, Tiến sĩ khoa học, Kiến trúc sư Ngô Viết Nam Sơn, Thành viên tổ tư vấn kinh tế-xã hội tỉnh Đồng Nai khuyến nghị: Thế mạnh của Đồng Nai là có sân bay quốc tế Long Thành, vị trí đặt Khu thương mại tự do ưu tiên tận dụng lợi thế gắn kết với hạ tầng trọng điểm mà ở đây là sân bay và đặt trong tầm nhìn kết nối với cảng biển Phước An, cụm cảng biển Thị Vải-Cái Mép-Cần Giờ.
Và cũng đừng quên phát triển hạ tầng trọng điểm phải song hành, không tách rời với hình thành các khu đô thị hiện đại gần kề phục vụ nơi sinh sống cho những người làm việc ở Khu thương mại tự do và các hạ tầng trọng điểm, đây cũng là yếu tố thu hút các nhà đầu tư bỏ tiền vào nâng tầm các hạ tầng chiến lược kiến tạo không gian phát triển mới. “Với sự sáp nhập đơn vị hành chính cấp tỉnh, chúng tôi rất kỳ vọng đề án thành lập Khu thương mại tự do có tầm nhìn rộng hơn ở tầm quốc gia và quốc tế, vùng phát triển kinh tế biển, nối kết xuyên Á và quốc tế”, ông Sơn cho hay.
Theo Phó Giáo sư, Tiến sĩ Bùi Thị Mai Hoài, Viện trưởng Viện Tài chính bền vững, quá trình điều chỉnh quy hoạch, Đồng Nai cần làm rõ mối liên kết giữa các động lực tăng trưởng thông qua chuỗi giá trị tích hợp; trong đó, cần xác định rõ công nghệ cao phải đóng vai trò như một trục tổ chức lại chuỗi giá trị xuyên ngành, xuyên không gian; phát triển cụm công nghiệp sinh thái cần được gắn chặt với tổ chức lại chuỗi giá trị nông-công nghiệp-du lịch và bảo tồn môi trường; cộng sinh công nghiệp trở thành cấu trúc vận hành cốt lõi, không chỉ dừng lại ở tiêu chuẩn hạ tầng xanh.
Chính quyền tỉnh Đồng Nai đang tiếp tục nỗ lực huy động trí tuệ tập thể, sẵn sàng lắng nghe ý kiến khách quan, đa chiều để cố gắng hoàn thành quy hoạch trước ngày 28/2/2026, làm cho đồ án phát triển của địa phương phù hợp, hạn chế thiếu sót dẫn đến tốn nhiều thời gian, bỏ lỡ cơ hội của các nhà đầu tư lớn. Đồng thời, bảo đảm điều chỉnh Quy hoạch tỉnh Đồng Nai vừa đáp ứng yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, vừa phù hợp với định hướng chiến lược của Trung ương và bối cảnh phát triển của vùng Đông Nam Bộ trong thời kỳ mới.
